تأثیر قارچ‏های میکوریز آربوسکولار بر صفات مورفولوژیکی نهال‏های یک‏ساله محلب (Cerasus mahaleb L.) تحت تنش خشکی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

2 استادیار پژوهش بخش تحقیقات آب و خاک، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

3 دانش‌آموخته دکتری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

doi
10.22059/jfwp.2021.298302.1082
چکیده

کاهش بارندگی و کم‏آبی، دو چالش مهم در جنگل‏های زاگرس محسوب می‏شوند. یکی از مناسب‏ترین روش‏ها به منظور احیاء و غنی‏سازی این جنگل‏ها استفاده از گونه‏های بومی نظیر محلب می‏باشد. این تحقیق به صورت فاکتوریل با دو فاکتور تنش خشکی در چهار سطح 100، 75، 50 و 25 درصد ظرفیت زراعی و قارچ میکوریز آربوسکولار در سه سطح بدون قارچ میکوریز (شاهد)، Rhizophagus irregularis و Funneliformis mosseae در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با چهار تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان طی دو فصل زمستان و بهار 97- 1396 اجرا گردید. نتایج نشان داد با افزایش تنش خشکی صفات ارتفاع، قطر یقه، تعداد شاخه و برگ، وزن خشک ریشه و اندام هوایی، درصد کلونیزاسیون قارچ و سطح برگ نهال‏های محلب به طور معنی‏دار کاهش یافت (p≤1%)، لیکن هر دو قارچ توانستند باعث بهبود اغلب صفات مورد مطالعه شوند. در ظرفیت زراعی 100 درصد، کلونیزاسیون قارچ به طور متوسط از 1/32 درصد در شاهد به 27/47 درصد در تلقیح با قارچF. mosseae و 2/43 درصد در تلقیح با قارچ R. irregularis رسید (p≤5%). در اثر تلقیح با قارچ F. mosseae، طول ریشه اصلی نهال‏ها در تنش‏های مختلف خشکی نسبت به شاهد روند افزایشی نشان داد و بیشترین طول ریشه (42 سانتیمتر) در ظرفیت زراعی 50 درصد بدست آمد. بزرگترین اندازه سطح و تعداد برگ، رویش ارتفاعی و قطری نهال در شرایط بدون تنش خشکی (ظرفیت زراعی 100 درصد) مشاهده شد. با توجه به نتایج این پژوهش، محلب در دوره نونهالی، با تلقیح قارچ‏های میکوریزی آربوسکولار قدرت تحمل به خشکی بیشتری پیدا خواهد کرد.