روایتگری به مثابه روششناسی در جامعهشناسی تاریخی روابط بینالملل
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه خوارزمی تهران
doi
چکیده
جامعهشناسی تاریخی در روابط بینالملل به عنوان یک دیدگاه کلان در قلمرو روششناختی خصلتی کثرتگرایانه دارد. این مقاله با طرح روایتگری بر مبنای تبیین روایی (تبیین مبتنی بر روایت) به مثابۀ یک تکنیک روششناختی در صدد است بخشی از ملاحظات روششناختی دیدگاه جامعهشناسی تاریخی را پوشش دهد. تبیین روایی مورد نظر بر خلاف روششناسی اثباتگرایانه متضمن توجه به قوانین عام نبوده، بلکه در صدد است علاوه بر سامان بخشیدن به رویدادهای تاریخی، به سرشت اجتماعی که پژوهشگر نیز در بافت آن به فعالیت میپردازد توجه میکند. بر این اساس، رخدادها عناصر برسازندۀ رویدادها، و رویدادها مؤلفههای تشکیلدهندۀ روایتها هستند؛ بدین معنا این رویدادها هستند که متشکّل از مجموعهای از رخدادها به روایتها شکل میدهند. لازم به ذکر است که بر مبنای مؤیدات جامعهشناسی تاریخی الزاماً رویدادها و روایتهای مورد نظر در یک مسیر واحد پیش نمیروند. در واقع از این منظر تاریخ متشکل از رویدادها و روایتهای مختلف بوده و این پژوهشگر تاریخ است که ترتیب در کنار قرار گرفتن آنها را مشخص میکند. از این منظر جامعهشناسی تاریخی در روابط بینالملل به عنوان دیدگاهی کلان و ثمربخش بدون افتادن در دامان نظریهپردازی صرف، هم نقش تاریخ و هم الزامات جامعهشناختی را در پیشبرد مطالعات روابط بینالملل در نظر میگیرد.