عاملیت زنان در وقفنامههای رقبات آبی (موردمطالعه: وقفنامههای دورۀ قاجار در کرمان)
نویسندگان
1 استادیار گروه مردمشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
2 استادیار گروه مردمشناسی واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه مردمشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.
doi
10.30484/ganj.2021.2717چکیده
شناخت پویاییِ سامانۀ اقتصادی-اجتماعی وقف در ایران بهویژه در دورۀ قاجار، با نشانهشناسی وقفنامهها امکانپذیر است. این سامانۀ فرهنگی با بنمایههای مذهبی، اجتماعی، و اقتصادی در اقلیم خشک فلات مرکزی ایران و ازجمله در شهر کرمان، دسترسی زنان به منابع آب را گواهی میدهد.هدف: شناخت ذهنیت زنان در این سامانۀ فرهنگی و چگونگی عاملیت آنان در شرایط دسترسی به منابع آبروش/ رویکرد پژوهش: نظریه-روش تحقیق حاضر انسانشناسیِ تفسیری با رویکرد تاریخی است و روش نشانهشناسی فرهنگی مقاله، استفاده از تکنیک مشاهده در واحد اسنادِ «دفتر موقوفات ایالت کرمان» شامل 168 فقره وقفنامۀ زنانِ دارای منابع آب، و 11 برگ سند مکمل مرتبط است. این پژوهش با نمونهگیری نظری و نگاهی به مفهوم عاملیت در فرانظریۀ گیدِنز و تلفیق آن با نظریۀ هیوسون دربارۀ عاملیت و مفهوم مرگآگاهی از ادگار مورن انجام شدهاست.یافتهها و نتیجهگیری: دسترسی زنان به منابع آب، فرصتی برای عاملیت زنان در سطوح چندگانه و مبتنیبر پایههای عاملیت است.
