فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعاونی‌های جنگلداری از معدود نهادهای رسمی با هدف جلب مشارکت مردم محلی در مدیریت منابع طبیعی هستند. از این‌رو در سالیان گذشته، برای استقرار و واگذاری مدیریت عرصه‌های منابع طبیعی به آنها تلاش شده است. با این‌حال سؤال‌های بسیاری در زمینۀ موفقیت آنها در دستیابی به اهداف وجود دارد. در پژوهش حاضر، عملکرد تعاونی‌های جنگلداری استان کردستان در شهرستان‌های مریوان، سروآباد و سنندج ارزیابی شد. روش پژوهش، کیفی و ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات، مصاحبه و مشاهدۀ میدانی بودند. نمونه‌گیری، غیراحتمالی و هدفمند بود و در کل با شش نفر از اعضای تعاونی‌ها و دو کارشناس سازمان‌های متولی مصاحبه شد. موفقیت تعاونی‌ها در دستیابی به اهداف با استفاده از کارت‌های امتیازی ظرفیت‌سازی در قالب چهار معیار حفاظت، احیا و اصلاح، توسعه و بهره‌برداری جنگل و شاخص‌های متناسب با هر معیار براساس کتابچۀ طرح‌های جنگلداری ارزیابی شد. نتایج نشان داد که از نظر ظرفیت ساخته‌شده، تعاونی نگل در شرایط بهتر و تعاونی برقرو در وضعیت نامناسب‌تری قرار دارد. میانگین امتیاز معیارهای حفاظت، احیا و توسعه، به سطح یک و معیار بهره‌برداری به سطح دو ظرفیت ساخته‌شده نزدیک بود که نشان داد اهدافی در طرح جنگلداری، پیش‌بینی شده، اما به دلایلی همچون تأمین نشدن اعتبار، نبود نظارت بر اجرا و کم بودن، ناکافی بودن، موقت بودن و محدود بودن اقدامات انجام‌گرفته، اهداف برآورده نشده است. تلاش در زمینۀ بازتعریف نهاد تعاونی و وظایف و نقش‌های مورد انتظار آن در عرصه‌های منابع طبیعی و وظایف و مسئولیت‌های دستگاه‌های اداری رسمی مرتبط با آن ضروری است و سازمان‌های متولی، باید اقدامات جدی‌تری برای تقویت ظرفیت و توانمندسازی تعاونی‌ها انجام دهند.