فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به اهمیت پایش و کنترل غلظت عناصر سمّی در محدوده صنایع بزرگ، پژوهش حاضر با هدف بررسی غلظت فلزات سنگین در کالبد گونه­های جنگلکاری شده در اطراف کارخانه ذوب­آهن اصفهان به انجام رسید. بدین منظور تعداد پنج نمونه گیاهی از ریشه، برگ و تنه درختان هر یک از گونه­های کاج تهران (Pinus eldarica Medw.) و سرو نقره­ای (Cupressus arizonica Green var. arizonica) در دو فاصله 500 و 1000 متری از منبع آلودگی جمع­آوری و به آزمایشگاه انتقال داده شد. سپس با عصاره­گیری از نمونه­های برداشت شده، غلظت فلزات سنگین کادمیوم، سرب، آهن، منگنز، روی، مس، نیکل و کروم موجود در عصاره آنها با استفاده از دستگاه جذب اتمی اندازه­گیری شد. مقایسه غلظت فلزات سنگین در اندام­های مختلف گونه­های مورد مطالعه و بررسی اثر فاصله از منبع آلودگی بر غلظت این عناصر با آزمون تجزیه واریانس یک­طرفه و آزمون دانکن و مقایسه غلظت فلزات سنگین بین دو گونه با آزمون t مستقل انجام شد. نتایج پژوهش نشان­دهنده غلظت بیشتر عناصر سنگین در ریشه گیاهان مورد بررسی نسبت به تنه و برگ بود. همچنین، غلظت فلزات جذب شده توسط کاج تهران به شکل معنی­داری از گونه سرو نقره­ای بیشتر بود. غلظت عناصر مورد بررسی در گونه کاج تهران در فاصله 1000 متری از منبع آلودگی از فاصله 500 متری بیشتر به­دست آمد در حالی که اختلاف معنی­داری از نظر غلظت فلزات در اندام­های سرو نقره­ای در فواصل مذکور مشاهده نشد. نتایج مطالعه حاضرنشان ­دهنده پتانسیل بالاتر گونه کاج تهران در امر جذب فلزات سنگین در مناطق صنعتی است.