فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر، معرفی دو قسم از اسناد تاریخی دورۀ قاجار، یعنی «رقم» و «ملفوفۀ رقم» و تبیین اهمیت این دو در پژوهش‌های تاریخی عصر قاجار است.روش/ رویکرد پژوهش: این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و برمبنای داده‌های اسناد و متون و منابع کتاب‌خانه‌ای و آرشیوی انجام شده‌است. این داده‌ها به‌لحاظ ساختار و کارکرد و محتوا درجهت توصیف و تبیین و تحلیل «رقم» و «ملفوفۀ رقم» استفاده شده‌اند.یافته‌ها و نتیجه‌گیری:«رقم» نوعی از اسناد است کهدر ایالات و صرفاً توسط شاه‌زادگان حکمران و در چارچوب اداری-دیوانیِ ایالتی صادر می‌شده‌است.«ملفوفۀ رقم» نیزنوعیدیگراز رقماست که توسط شاه‌زادگان حکمران صادر می‌شده‌است و کارکردی خاص در عتاب‌وخطاب و سفارش‌ها و توصیه‌های گوناگون، و ارسال هدایا داشته و خارج از چارچوب قواعد دفتر و دیوان ایالتی صادر می‌شده وازنظر کارکرد با «رقم» تفاوت داشته‌است. با این توصیف، رقم و ملفوفۀ رقم از سرچشمه‌ها و منابع اصلی اسناد در ساختار اداری و سیاسی درنزد حکام بوده‌اندو شامل داده‌هایی مهمّ دربارۀاوضاع تاریخی ایالات در عصر قاجارند.