فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: مسئلۀ بحرین و جدایی آن از ایران ازجمله مهم‌ترین مسائل معوقۀ بین ایران و انگلستان بود که با روی‌کارآمدن رضاشاه با کمک عناصر انگلیسی، امید انگلستان برای حل‌وفصل این مسئله نیز بیشتر شد؛ ولی دولت ایران برای حل این مسائل با تکیه بر ابزارهایی چون حمایت شوروی، جامعۀ ملل، افکار عمومی و سیاست بِده‌بِستان وارد گفت‌وگوهای کلی با انگلستان شد که بیش‌از پنج سال به درازا کشید. این گفت‌وگوها به‌دلیل نرمش‌نداشتن دولت انگلستان دربرابر طرح‌های مختلف عبدالحسین تیمورتاش (نمایندۀ رضاشاه) برای حل این مسئله شکست خورد و درنهایت با گره‌خوردن این موضوع با مسئلۀ مذاکرات تجدیدنظر در قرارداد دارسی -که آن نیز برای ایران دستاوردی نداشت- موجب حذف تیمورتاش و حل‌نشدن مسئلۀ بحرین در این دوره شد. پرسش اصلی نوشتار حاضر بر این اساس استوار است که دولت ایران در دورۀ پهلوی اول مسئلۀ بحرین را چگونه صورت‌بندی کرده بود؟ آیا بحرین خود «مسئله» بود یا صرفاً به‌عنوان «ابزاری» برای کسب امتیاز از انگلستان به آن نگریسته می‌شد؟روش/ رویکرد پژوهش: نوشتار حاضر به‌روش تاریخی که مبتنی‌بر توصیف و تحلیل داده‌های تاریخی است با اتکا بر اسناد وزارت خارجۀ انگلستان درصدد تبیین این مسئله است.یافته‌ها و نتیجه‌گیری:  یافته های پژوهش نشان می دهد که با مقاومت شدید انگلستان در شناسایی حاکمیت ایران بر بحرین و هم‌چنین اقدامات انگلستان برای کسب امتیاز نفت (بازنگری در قرارداد دارسی)، درنهایت سیاست ایران به کسب امتیاز دربرابر واگذاری بحرین متمایل شد.