تجمع فلزات سنگین سرب و نیکل در برگ و خاک گونه‌های برهان و کنوکارپوس در شهر اهواز

نویسندگان

1 استادیار گروه محیط ‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 استادیار گروه محیط ‌زیست، دانشکدۀ فنی و مهندسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد محیط‌ زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.22059/jfwp.2021.296621.1072
چکیده

در این پژوهش تجمع فلزات سنگین سرب و نیکل در برگ درخت برهان (Albizia lebbeck (L.) Benth) و درختچۀ کنوکارپوس (Conocarpus erectus L.) در فضای سبز شهری بررسی شد. بدین منظور، سه منطقه با شدت ترافیک کم و سه منطقه با شدت ترافیک زیاد در شهر اهواز انتخاب و نمونه‌هایی تصادفی از برگ (از ارتفاع 2 تا 3 متر از سطح زمین) و خاک در پای هر گونه (عمق صفر تا 10 سانتی‌متر) در مناطق تحت بررسی جمع‌آوری شد. براساس نتایج، غلظت فلزات سرب و نیکل در برگ دو گونه در مناطق کم‌ترافیک دارای اختلاف معنی‌دار بود که در مورد سرب، غلظت این فلز در برگ کنوکارپوس به‌طور معنی‌داری بیشتر از برهان بود، اما غلظت نیکل در برگ برهان به‌طور معنی‌داری بیشتر از کنوکارپوس بود. غلظت فلزات سرب و نیکل در خاک پای هر دو گونه نیز در مناطق پرترافیک به‌صورت معنی‌داری بیشتر از مناطق کم‌ترافیک حاصل شد. مقدار فاکتور تجمع زیستی فلز سرب در هر دو گونه کمتر از 1، و دربارۀ فلز نیکل، میانگین هر دو گونه بیشتر از 1 به‌دست آمد که نشان می‌دهد گونه‌های مذکور قادر به استخراج فلز نیکل از خاک هستند. در یک جمع‌بندی می‌توان بیان کرد که با توجه به یافته‌های این پژوهش، کنوکارپوس دارای قابلیت بیشتری در جذب نیکل نسبت به برهان است و می‌تواند در پروژه‌های گیاه‌پالایی در مناطق مشابه به‌کار گرفته شود.