چارچوب نظریه‌بازی مبتنی بر بلاک‌چین برای تامین مالی زنجیره‌تامین در شرایط عدم تقارن اطلاعاتی

نویسندگان

1 دانشکده کسب‌وکار و ارتباطات، دانشگاه بین‌المللی اینتی، نیلای، نگری سمبیلان، مالزی.

2 دانشکده کسب‌وکار و ارتباطات، دانشگاه بین‌المللی اینتی، نیلای، نگری سمبیلان، مالزی.

3 دانشکده کسب‌وکار و ارتباطات، دانشگاه بین‌المللی اینتی، نیلای، نگری سمبیلان، مالزی.

4 دانشکده کسب‌وکار و ارتباطات، دانشگاه بین‌المللی اینتی، نیلای، نگری سمبیلان، مالزی.

5 گروه خدمات و مدیریت مدرن، کالج فنی-حرفه‌ای جیاموسی، جیاموسی، هیلونگ‌جیانگ، چین.

doi
10.22105/dmor.2025.530830.1973
چکیده

هدف: هدف این مقاله، توسعه‌ یک چارچوب نظریه‌بازی مبتنی بر فناوری بلاک‌چین است که به مساله‌ عدم تقارن اطلاعاتی در تامین مالی زنجیره‌تامین (SCF) می‌پردازد. این مطالعه درصدد است تا تعاملات راهبردی میان بازیگران زنجیره‌تامین مالی را مدل‌سازی کرده و تاثیر به‌کارگیری بلاک‌چین بر توزیع عادلانه منافع و کاهش ریسک را مورد ارزیابی قرار دهد.روش‌شناسی پژوهش: در این تحقیق از مدل بازی غیرمتمرکز استکلبرگ (Decentralized Stackelberg Game) در ترکیب با تخصیص ارزش شپلی  (Shapley Value Allocation) استفاده شده است تا تعاملات سلسله‌مراتبی و همکاری‌محور میان تامین‌کنندگان، تولیدکنندگان و خرده‌فروشان بازنمایی شود. مدل پیشنهادی هزینه‌های پیاده‌سازی بلاک‌چین را در توابع پرداخت (Payoff Functions) لحاظ کرده و از پویایی‌های تکرارکننده (Replicator Dynamics) برای شبیه‌سازی تکامل رفتار راهبردی ذی‌نفعان در سطوح مختلف عدم قطعیت در اشتراک‌گذاری اطلاعات بهره می‌گیرد.یافته‌ها: نتایج شبیه‌سازی‌ها نشان می‌دهد که اجرای بلاک‌چین به‌طور چشمگیری عملکرد زنجیره‌تامین را بهبود می‌بخشد، حتی زمانی که کارایی اشتراک‌گذاری اطلاعات تنها %30 باشد. در مقایسه با سیستم‌های سنتی، چارچوب مبتنی بر بلاک‌چین موجب افزایش سود حاصل (Payoffs)، ارتقای شفافیت و پایداری بیشتر در تعادل راهبردی می‌شود. با افزایش کارایی اشتراک‌گذاری اطلاعات به %50، منافع نهایی (Marginal Gains) در کارایی کل سیستم و ثبات استراتژیک افزایش یافته و پایداری و مقیاس‌پذیری (Robustness & Scalability) ادغام بلاک‌چین در سناریوهای مختلف هزینه‌ای تایید می‌گردد.اصالت/ارزش افزوده علمی: این مطالعه با ادغام فناوری بلاک‌چین در چارچوب نظریه بازی تکاملی (Evolutionary Game Theory) و تخصیص ارزش شپلی در زمینه‌ی تامین مالی زنجیره‌تامین، مرزهای دانش موجود را گسترش می‌دهد. مدل پیشنهادی به‌صورت کمی (Quantitatively) رفتار راهبردی بازیگران را در شرایط عدم تقارن اطلاعاتی ارزیابی کرده و هزینه‌های بلاک‌چین را در پویایی‌های تکرارکننده و توابع پرداخت لحاظ می‌کند. این تحلیل، بینش‌های نوینی در زمینه‌ی کاهش ریسک، طراحی سیاست‌های کلان و توزیع عادلانه سود ارایه می‌دهد و راهنمایی‌های عملی برای بنگاه‌های کوچک و متوسط (SMEs)، موسسات مالی و نهادهای ناظر در مسیر به‌کارگیری سیستم‌های تامین مالی زنجیره‌تامین مبتنی بر بلاک‌چین فراهم می‌سازد.