فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: ماهیت و عملکرد مجاهدان مشروطه‌خواه در تحولات شمال غرب کشور طی سال‌های جنگ جهانی اول بررسی شده استروش/ رویکرد پژوهش: داده ها از منابع  کتاب‌خانه‌ای گردآوری و تحلیل شده‌است.یافته‌ها و نتیجه‌گیری:   مجاهدان با آغاز جنگ جهانی اول از عثمانی به آذربایجان  بازگشتند. آنها اهداف مختلفی دنبال کردند و عملکردهای مختلف از خود نشان دادند. به‌لحاظ ماهیت و عملکرد، مجاهدان به دو طیف وطن‌پرستان و عُمّال عثمانی تعلق داشتند. عمال عثمانی در عقیده و  یغماگری قوای عثمانی را همراهی می‌کردند. ایشان نه‌تنها از رسالت آزادی‌خواهانۀ خود و از اصول و ارزش‌های مشروطه عدول کردند، بلکه دوشادوش قوای عثمانی به غارت‌گری و تعدی پرداختند.