فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در دورۀناصرالدین‌شاه قاجار قران‌های نقرۀ فراوانی بین سال‌های 1265-1292ق در ضراب‌خانۀ استرآباد ضرب شد. نظام ضرب سکۀ شهرها در دورۀ ناصری هرچند به‌صورت اسمی پیرو نظام تهران بود، ولی درعمل هر شهر نظامی خودمختار داشت و سکۀ بیشتر شهرها با مقادیر متفاوت خلوص نقره ضرب می‌شد. این مقاله برآن است تا علاوه‌بر سنجش مقدار خلوص نقره و سیر تغییرات آن در سکه‌های ضرب استرآباد، قدرت اقتصادی استرآباد را تبیین کند و با شهرهای مهمتر در عصر قاجار، یعنی مشهد، تبریز، اصفهان، و شیراز مقایسه کند.روش/ رویکرد پژوهش: 22 سکه متعلق به 22 تاریخ دورۀ ناصرالدین‌شاه با استفاده از شیوۀ پیکسی  تجزیۀ عنصری شد.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: میانگین خلوص نقرۀ سکه‌های ضرب استرآباد در دورۀ ناصرالدین‌شاه بین سال‌های 1265-1273ق 90.10%، بین سال‌های 1276-1287ق 86.56%، بین سال‌های 1289-1292ق 84.20%، و میانگین سه دوره 87.42% یافته شد. میانگین خلوص نقرۀ سکه‌های ضرب مشهد (84%)، تبریز (82%)، تهران (90%)، اصفهان (84%)، و شیراز (90%) بود. در آخر نیز اطلاعاتی ارزشمند از نحوۀ تغییر عیار فلز سکه‌ها با فلزات مس و آهن، و نوع معادن نقرۀاستفاده‌شده، یعنی معادن سروزیت به‌دست آمد.