مدل‌سازی دماهای کاردینال و رفتار جوانه‌زنی بذرهای انجیلی (Parrotia persica C.A. Meyer) تحت تأثیر دما و تیمارهای رفع خفتگی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران

2 دانشیار، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران،

3 دانش‌آموختۀ دکتری، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران

doi
10.22059/jfwp.2021.300706.1097
چکیده

اطلاعات دربارۀ جوانه‌زنی و خفتگی بذرهای انجیلی بسیار محدود است. هیچ گزارشی از دماهای کاردینال و نوع خفتگی این بذرها وجود ندارد. هدف این پژوهش، تعیین نوع خفتگی و دماهای کاردینال و نیز یافتن بهترین راه غلبه بر خفتگی در انجیلی بود. این آزمایش به‌صورت فاکتوریل برپایۀ طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار در آزمایشگاه تکنولوژی بذر پردیس ابوریحان دانشگاه تهران در سال 1397 انجام گرفت. به‌منظور بررسی تأثیر پس‌رسی بر رفع خفتگی و نیز جوانه‌زنی، آزمون جوانه‌زنی بذرهای انجیلی تحت چهار تیمار مختلف (شاهد یا آب مقطر، اسید جیبرلیک (100 میلی‌گرم در لیتر)، ملاتونین با غلظت‌های 50 و 100 میکرومولار) صورت گرفت. پس از جمع‌آوری بذرها، آزمون جوانه‌زنی در دماهای 5، 10، 20 و 30 درجۀ سانتی‌گراد انجام گرفت و نیز تیمار اسید جیبرلیک با غلظت 100 میلی‌گرم در لیتر تهیه و به پتری دیش‌ها اضافه شد و درصد و سرعت جوانه‌زنی بذرها به‌مدت 26 روز ثبت شد. نتایج نشان داد که بذرهای بالغ تازه‌برداشت‌شدۀ انجیلی دارای خفتگی شرطی‌اند و در دامنۀ محدودی جوانه می‌زنند. دمای پایه و سقف برای بذرهای بالغ تازه‌برداشت‌شده به‌ترتیب 5 و 20 درجۀ سانتی‌گراد بود. اعمال تیمار پس‌رسی و اسید جیبرلیک موجب افزایش درصد جوانه‌زنی و نیز دامنۀ دمایی شد. در بین تیمارها، بذرهای پس‌رسی‌شده و تیمارشده با اسید جیبرلیک بیشترین درصد جوانه‌زنی، و بذرهای شاهد و ملاتونین 50 میکرومولار کمترین درصد جوانه‌زنی را داشتند.