ساختار تودههای پهنبرگ آمیختۀ دستنخورده در جنگلهای هیرکانی (مطالعۀ موردی: طرح جنگلداری لُوِه، استان گلستان)
نویسندگان
1 استاد پژوهش، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 کارشناس پژوهش، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
4 کارشناس پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران
5 کارشناس پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران
6 کارشناس ارشد جنگل، دفتر فنی جنگلداری، سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور، چالوس، ایران
7 دکترای بیولوژی خاک جنگل، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
8 دانشجوی دکتری جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
9 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
10 مربی پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران
11 کارشناس پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران
12 کارشناس جنگل، اداره منابع طبیعی گرگان، سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور، گرگان، ایران
13 کارشناس ارشد جنگل دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jfwp.2021.301031.1102چکیده
ا اهمیت پژوهش دربارۀ ساختار تودههای پهنبرگ آمیخته کمتر از تودههای راش نیست. برای این منظور، نُه قطعۀ یک هکتاری در قطعۀ شاهد سری چهار طرح جنگلداری لوه انتخاب شد و پس از برداشت مشخصات عمومی، آماربرداری 100 درصد در همۀ قطعات انجام گرفت و قطر برابرسینه و مختصات مکانی همۀ گونههای چوبی با قطر برابرسینۀ بیشتر از 5/7 سانتیمتر ثبت شد. در هر قطعه نمونه یک ترانسکت به ابعاد 10×100 متر انتخاب و ارتفاع درختان آن برداشت شد. نحوۀ پراکنش درختان و الگوی مکانی آنها به تفکیک گونه با استفاده از نرمافزار PAST رسم و بررسی و جایگاه تودهها در مثلث ساختار مشخص شد. نتایج نشان داد که تودههای بررسیشده ناهمسال و سهآشکوبه بوده و از 12 گونۀ چوبی با بیشترین فراوانی ممرز تشکیل شدهاند. تعداد متوسط درختان در هکتار 384 اصله و ارتفاع درختان بین 6/3 تا 7/34 متر است و قطورترین درختان گونههای نمدار و بلندمازو با ارتفاع بیش از 25 متر هستند که در آشکوب بالا قرار گرفتهاند. متوسط رویهزمینی 10/36 متر مربع و متوسط حجم کل قطعات و حجم خشکدارها بهترتیب 6/420 و 17 متر مکعب در هکتار محاسبه شد. الگوی پراکنش درختان در بیشتر قطعات کپهای بود. جایگاه قطعات نهگانه در مثلث ساختار نشان داد که همۀ قطعات در ناحیۀ قطور قرار گرفتهاند و با ساختار نامنظم فاصلۀ زیادی دارند و هنوز ساختار مناسب اجرای مستقیم شیوۀ تکگزینی را ندارند. از اینرو باید در ابتدا با عملیات پرورشی بهسمت ساختار نامنظم هدایت شوند تا با ایجاد نسلهای جدید و با حفظ آمیختگی بتوان پایداری جنگل و تنوع زیستی را تقویت کرد.
