جنبش کارگری و حزب توده در کارخانۀ نخریسی و نساجی خسروی خراسان
نویسندگان
1 استادیار تاریخ دانشگاه آزاد واحد نجف آباد، نجفآباد، ایران
2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورة اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد، نجفآباد، ایران
doi
10.22034/ganj.2021.2628چکیده
در سال 1316ش اولین و بزرگترین کارخانۀ نخریسی و نساجی شرق ایران با عنوان «شرکت نخریسی و نساجی خسروی خراسان» در مشهد راهاندازی شد. با تأسیس این کارخانه و اشتغال کارگران در این واحد صنعتی، زمینۀ تشکیل اجتماعات سیاسی کارگری در مشهد امکانپذیر شد. وقایع شهریور 1320ش و بازشدن فضای سیاسی موجب شد تا جنبش کارگری در مشهد ایجاد شود. وضعیت نابهسامان اقتصادی آن دوران در نقاط مختلف ازجمله مشهد باعث شد تا حزب توده از موقعیت استفاده کند و بر جنبش کارگری مسلط شود. این حزب با نفوذدادن اندیشههای خود بین کارگران و دادن آگاهی و آموزش به آنها برای اعادۀ مطالباتشان، واکنش کارفرمایان را برانگیخت. هدف: بررسی نقش حزب توده در سازماندهی به تشکلها و اعتصابها در کارخانۀ نخریسی و نساجی خسروی و نحوۀ واکنش کارفرمایان و دستگاه حاکمه به این قبیل فعالیتها. روش/ رویکرد پژوهش: این مقاله با روش تحلیل-تاریخی و با تکیه بر اسناد، و منابع کتابخانهای تدوین شدهاست. یافتهها و نتیجهگیری: گسترش فعالیتهای شاخۀ کارگری حزب توده در کارخانۀ نخریسی و نساجی خسروی و درنتیجه مطالبات پیدرپی کارگران سبب شد تا کارفرمایان سیاستهایی ازجمله ایجاد دستهجات مذهبی دربرابر تودهایها و اخراج و تعلیق کارگران را اتخاذ کنند.
