سازمان‌دهی گروه‌واژگانِ اسناد شرعیِ آرشیو ملی ایران با رویکرد اصطلاح‌نامه‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/ganj.2021.2630
چکیده

هدف: سازمان‌دهی گروه‌واژگانِ اسناد شرعیِ آرشیو ملی ایران با رویکرد اصطلاح‌نامه‌ای به‌منظور شناسایی و استخراج روابط معنایی آنان. روش/ رویکرد پژوهش: هدف پژوهش کاربردی است و روش آن سندی (کتابخانه‌ای) و نیز مشاهده و مصاحبۀ حضوری با 10 تن از متخصصان و صاحب‌نظران نمایه‌سازی اسناد است. داده‌ها ازطریق سیاهۀ وارسی گردآوری شده‌است و در دو بخشِ تحلیل محتوایی برای ساختارهای شکلی اصطلاح‌نامه با آرایه‌های «نمایۀ الفبایی»، «نمایۀ درختی» و «نمایۀ گردشی/ چرخشی»؛ و  در بخش آزمون استفاده‌پذیری برای معیارهای پنج‌گانۀ: «مفاهیم»، «روابط»، «یادداشت دامنه»، «درک کاربر» و «جست‌وجو و بازیابی» در طرح اصطلاح‌نامۀ اسناد شرعی، با نرم‌افزار SPSS ارزیابی، توصیف آماری و تحلیل استنباطی شده‌است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: ازنظر کاربران برای طرح اصطلاح‌نامۀ اسناد شرعی، معیارهای «درک کاربر» و «جست‌وجو و بازیابی» با 100 درصد کامل‌ترین میزانِ مطلوبیت را دارند؛ معیارهای «یادداشت دامنه» و «مفاهیم» 90 درصد مطلوبیت دارند و معیار «روابط» با 80 درصد مطلوبیت کمتری از سایر معیارها دارد. روابط معنایی در گروه‌واژگانِ اسناد شرعی با رویکرد اصطلاح‌نامه‌ای در نمایه‌های الفبایی، درختی و گردشی دارای مطلوبیت است.