سیر تکامل مفهوم «صهیونیسم ستیزی» در گفتمان انقلاب اسلامی با تأکید بر اندیشه آیت الله خامنه ای
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مطالعات فلسطین
2 استادیار دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران
doi
10.22084/rjir.2016.1587چکیده
نزدیک به هفتاد سال است که مسأله فلسطین و اشغال آن توسط صهیونیستها در کانون توجه ایرانیان از طیفهای مختلف فکری و سیاسی قرار داشته است. موضوع حمایت از فلسطین و مخالفت با اسرائیل در گفتمانهای ضد رژیم پهلوی در دهههای 1340 و 1350 شمسی از اهمیت بسزایی برخوردار بوده و از پس از پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون نیز بهعنوان یکی از ارکان هویتی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران تثبیت شده است. در این پژوهش با استفاده از روش «تحلیل گفتمان» مهمترین عناصر مرتبط با فلسطین در آثار سه چهره تأثیرگذار در دوره پیش از انقلاب اسلامی شناسایی شده و سپس چگونگی امتداد و تحول آنها در جمهوری اسلامی با تأکید بر گفتمان آیت الله خامنهای مورد بررسی قرار میگیرد. این پژوهش نتیجه میگیرد که نه تنها عناصر اصلی گفتمانهای پیشین در گفتمان کنونی جمهوری اسلامی امتداد یافتهاند بلکه با وارد شدن برخی عناصر گفتمانی جدید و مفصلبندی آنها با عناصر قبلی، گفتمان جامعی تحت عنوان «صهیونیسم ستیزی» شکل یافته است. در گفتمان صهیونیسم ستیزی نابودی اسرائیل و صهیونیسم هدف مطلوب و غایی است. همچنین اسرائیل بهعنوان دشمن درجه یک جمهوری اسلامی ایران تعریف می شود. این دو مفهوم در حکم دالهای مرکزی این گفتمان عمل میکنند. سایر عناصر گفتمانی حول این دو محور تجمیع شده و بهصورت یک گفتمان هژمونیک قوام یافتهاند.
