الگوی معماری فرایندهای مدیریت منابع انسانی با رویکرد چابک سازی

نویسندگان

1 استاد تمام گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 استاد تمام گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
چکیده

منابع انسانی شایسته برای سازمان ارزشمند و کمیاب است، به راحتی قابل کپی برداری، تقلید و جایگزینی نیست و موجب کسب مزیت رقابتی پایدار می شود. مدیریت بهینه این منبع ارزشمند برای سازمانها بسیار با اهمیت تلقی می شود. این پژوهش با هدف بررسی چارچوب چابک­سازی فرایندهای مدیریت منابع انسانی با رویکردی فراترکیب می­باشد.این پژوهش از نوع کیفی، توسعه‏ای، تفسیری و استقرایی است که با رویکرد فراترکیب و روش تحلیل محتوای کیفی اجرا شده است. منابع اطلاعات استفاده‌شده در پژوهش را مقاله‏های منتشر شده در دو پایگاه‏ داده‏ای داخلی؛ مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و پایگاه خارجی؛ الزویر و تامسون روترز تشکیل می‏دهد. بعد از گردآوری مقاله‌های منتشر شده از دو پایگاه اطلاعاتی بر اساس شاخص‏ مدنظر پژوهشگران، 68 مقاله‌ منتخب از دو مجموع پایگاه داخلی و خارجی برای بررسی انتخاب شد. پس از بررسی و ترکیب نتایج مطالعات منتخب مرور شده، به دو جمع­بندی دست یافتیم؛ در وهله نخست: چارچوب چابکی مدیریت منابع انسانی از مولفه­های پیشران­های چابکی و هوشیاری کارافرینانه به عنوان بسترهای اولیه تاثیرگذار بر قابلیت­سازهای چابکی و تواناسازهای چابکی می­باشند. اکوسیستم مدیریت منابع انسانی و زیرمولفه­های آن به صورت غیرمستقیم با سایر مولفه­های مطرح شده بر فرایندهای مدیریت منابع انسانی تاثیر می­گذارد. نتایج مرحله دوم که مرتبط و همراستا با نتایج مرحله اول می­باشد؛ به شناسایی معماری چابکی مدیریت منابع انسانی دست یافت. بدین ترتیب، منابع انسانی در سازمان­های چابک به چهار گروه؛ دانشگران، عملیات­گرا، فرایندگرا و خدمت­گرا تقسیم می­شود. متناسب با انواع معماران چابکی منابع انسانی؛ فرایندهای مدیریت منابع انسانی از نتایج مرحله اول تعریف شد. عملکرد مطلوب واحدها و کل سازمان در گرو این است که اقدامات منابع انسانی به نحو احسن عملیاتی شده و رضایت کارکنان و مشتریان حاصل گردد. بنابراین، فقط مدیران و کارشناسان منابع انسانی در این زمینه مسئولیت ندارند، بلکه تمام مدیران و اعضای سازمان باید در اقدامات منابع انسانی مشارکت داشته باشند. برای رقابت در جهان امروز، صرفاً کیفیت محصولات و فناوری جدید کفایت نمی­کند و منابع انسانی به عنوان مزیت رقابتی پایدار مطرح است. این چارچوب می‏تواند مبنایی برای برنامه‏ریزی سازمان‏ها باشد تا بتوانند متناسب با معماری منابع انسانی خود؛ فرایندهای مدیریت منابع انسانی خود چابک­سازی نمایند