فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف اصلی پژوهش، تحلیل پویایی میزان صادرات و درآمد فروش نفت و گاز در افق زمانی 2050 می‌باشد. افزایش صادرات نفت به عنوان مهم‌ترین منبع تامین ارز، پتانسیل ایجاد منبع درآمدی کلیدی برای کشور دارد؛ بنابراین، سیستمی پویا برای پیش‌بینی صادرات و درآمد فروش نفت در آینده نیاز می‌باشد که مستلزم در نظر گرفتن روابط علی و معلولی بین متغیرهای تاثیرگذار بر مساله اصلی پژوهش است.روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت موضوع توصیفی-تحلیل است که از مدل‌سازی سیستم پویا برای ساخت مدل استفاده شده‌ است. نمودار جریان مدل پژوهش با استفاده از متغیرهای مورد تایید خبرگان و روابط علی معلولی در نرم‌افزار ونسیم طراحی شده است.یافته‌ها: دو حلقه مثبت رشد فروش نفت و گاز و رشد بهره‌برداری از ظرفیت میادین نفت و گاز و سه حلقه منفی محدودیت ظرفیت در میادین نفت و گاز، محدودیت در بهره‌برداری ظرفیت میادین نفت و گاز و حلقه سوم با محدودیت دسترسی‌پذیری به منابع نفتی ایجاد شد. همچنین در مدل سیستم پویا سه سناریو خوش‌بینانه، میانه‌رو و بدبینانه شبیه‌سازی شدند. در سناریو اول شبیه‌سازی بر اساس تغییرات پارامتر قیمت نفت در سال‌های آینده انجام گرفت. میزان رشد صادارات نفت و گاز در این  سناریو %38 به‌دست ‌آمد. در سناریوی دوم درآمد حاصل از صادرات به صورت خوش‌بینانه رشد هشت برابری نشان داد و در نهایت در بدبینانه‌ترین سناریو نمودارهای طراحی‌شده نشان داد که مقادیر متغیرهای حالت ثابت می‌ماند. در نهایت اعتبارسنجی با استفاده از تحلیل سناریوهای مختلف برای مدل سیستم پویا انجام گرفت.اصالت/ارزش افزوده علمی: در این مقاله علاوه‌ بر تحلیل پویایی عوامل موثر در متغیرهای صنعت نفت و گاز، تاثیرات زمانی این تغییرات نیز مورد توجه قرارگرفته است. در مطالعات قبلی سناریوهای آینده صنعت نفت و گاز، صرفا با متغیرهای توسعه اقتصادی انجام شده است، در حالی که در این پژوهش مقادیر سایر متغیرها نظیر ظرفیت تولید، مخازن موجود و ریسک بازارها در افق زمانی 2050 در مدل پویا برای سناریوها به عنوان متغیر اصلی در نظر گرفته شده است.