یک رویکرد نظریه بازی برای تحلیل اثرات قرارداد تقسیم درآمد و مازاد مصرفکننده بر پایداری زنجیره تامین تحت مداخلات دولت
نویسندگان
1 گروه مهندسی صنایع و سیستمها، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.
2 گروه مهندسی کامپیوتر و صنایع، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایران.
3 گروه مهندسی صنایع و سیستمها، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22105/dmor.2024.448152.1860چکیده
هدف: دولتها امروزه به مدیریت محیطزیست و مشکلات اقتصادی پیرامون آن برای محافظت از محیطزیست روی آوردهاند؛ بنابراین، شرکتها تلاش میکنند تا برای باقی ماندن در جامعه رقابت کنند. در این مقاله توافقنامهای برای تقسیم درآمد بین خردهفروش و تولیدکننده وجود دارد. این قرارداد بهگونهای طراحی شده است که هزینههای تحقیق و توسعهای که تولیدکننده برای سبز کردن محصولات متحمل میشود را کاهش دهد. این مقاله همچنین مازاد مصرفکننده را برای بعد اجتماعی درنظر میگیرد که یکی از ابعاد پایداری است.روششناسی پژوهش: مداخلات دولت در این مقاله بهصورت یارانههایی است که قیمت نهایی محصول را تعیین میکند. درواقع، این مقاله برای اولین بار هر سه بعد پایداری، یعنی ابعاد اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی را در یک مدل نظریه بازی با مداخله دولت و همچنین توافقنامه تقسیم درآمد بین خردهفروش و تولیدکننده درنظر میگیرد.یافتهها: نتایج مدلسازی نشان داد با افزودن تاثیر مازاد مصرفکننده، عملکرد سود دولت و تولیدکننده افزایش مییابد. اگرچه مازاد مصرفکننده باعث کاهش قیمت عمدهفروشی و همچنین تقسیم درآمد میشود، اما مقدار فروش محصولات افزایش مییابد. این موضوع سود مشتریان و همچنین سود اعضای زنجیره را افزایش میدهد و به بهبود سبزینگی و افزایش سطوح سبزینگی کمک میکند و مشتریان تمایل دارند محصولات با سبزینگی بالاتر خریداری کنند، اما هزینههای بالاتر تولید نیاز به هزینههای تولید بالاتر دارد. تولیدکنندگان با تحقیق و توسعه و بالا بردن آگاهی مردم درباره محصولات سبز فروش خود را افزایش میدهند؛ بنابراین تولیدکنندگان و خردهفروشان و همچنین دولت قیمتها و مقدار یارانهها را برای به حداکثر رساندن سود خود تنظیم میکنند و سودآوری کلی زنجیره تامین تغییر میکند. نتایج نشان میدهد که سطح رفاه اجتماعی یکی از مهمترین مباحث در زنجیره تامین است و همچنین سود اعضای زنجیره و سطح تولید سبزیجات را افزایش میدهد.اصالت/ارزش افزوده علمی: این مقاله برای اولین بار تمامی ابعاد پایداری، ازجمله بعد اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی را در یک چارچوب نظری با مداخله دولت و تاثیر مازاد مصرفکننده بر سیاستهای قیمتگذاری و سبزسازی محصولات بررسی کرده است. افزوده علمی این تحقیق در ارایه بینشهای جدید به مدیران و سیاستگذاران جهت بهبود تصمیمگیریهای استراتژیک در راستای ارتقای پایداری و رفاه اجتماعی در زنجیرههای تامین محصولات سبز است.