آسیب‌شناسی برنامة معلم پژوهنده در آموزش و پرورش ایران

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکدة مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، مربی گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکدة مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 استاد، گروه مدیریت آموزشی، دانشکدة مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف اصلی پژوهش شناسایی عوامل پیش­برنده و بازدارندة برنامة معلم پژوهنده است. به این منظور، روش پژوهش کیفی از نوع پدیدارنگاری استفاده شد. جامعة آماری شامل پژوهشگران برتر، کارشناسان و صاحب­نظران در حوزة پژوهش مورد نظر بود. از نمونه‌گیری هدفمند در انتخاب مشارکت‌کنندگان و رویکرد استقرایی در تحلیل مصاحبه­ها استفاده شد. بر اساس تجزیه و تحلیل داده­های کیفی حاصل از مصاحبه­ها و کدگذاری و تحلیل محتوای متن مصاحبه و مطابقت آن‌ها با مبانی نظری، عوامل مؤثر بر اجرای برنامة معلم پژوهنده در قالب 7 عامل، شامل حرفه­ای­گرایی رهبر آموزشی، سیستم ارتباطی و اطلاع­رسانی، حرفه­ای­گرایی فردی، ارزیابی و داوری گزارش­های اقدام­پژوهی، دوره­های بالندگی حرفه­ای، پویایی سازمانی، و حمایت سازمانی، و 86 نشانگر شناسایی شد. همة عوامل شناسایی‌شده هم پیش­برنده و هم بازدارنده هستند. در صورت توجه و تقویت آن­ها، به عوامل پیش­برنده تبدیل می­شوند و در صورت بی‌توجهی و غفلت از آن­ها به عوامل بازدارنده تبدیل می­شوند. توجه مسئولان و متولیان آموزش و پرورش در وزارتخانه، ادارات کل، مناطق و نواحی و مدیران مدارس می­تواند به رفع عوامل بازدارنده و تقویت عوامل پیش­برنده در اجرای موفق برنامة معلم پژوهنده کمک کند.