آسیبشناسی برنامة معلم پژوهنده در آموزش و پرورش ایران
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکدة مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، مربی گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکدة مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4 استاد، گروه مدیریت آموزشی، دانشکدة مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
چکیده
هدف اصلی پژوهش شناسایی عوامل پیشبرنده و بازدارندة برنامة معلم پژوهنده است. به این منظور، روش پژوهش کیفی از نوع پدیدارنگاری استفاده شد. جامعة آماری شامل پژوهشگران برتر، کارشناسان و صاحبنظران در حوزة پژوهش مورد نظر بود. از نمونهگیری هدفمند در انتخاب مشارکتکنندگان و رویکرد استقرایی در تحلیل مصاحبهها استفاده شد. بر اساس تجزیه و تحلیل دادههای کیفی حاصل از مصاحبهها و کدگذاری و تحلیل محتوای متن مصاحبه و مطابقت آنها با مبانی نظری، عوامل مؤثر بر اجرای برنامة معلم پژوهنده در قالب 7 عامل، شامل حرفهایگرایی رهبر آموزشی، سیستم ارتباطی و اطلاعرسانی، حرفهایگرایی فردی، ارزیابی و داوری گزارشهای اقدامپژوهی، دورههای بالندگی حرفهای، پویایی سازمانی، و حمایت سازمانی، و 86 نشانگر شناسایی شد. همة عوامل شناساییشده هم پیشبرنده و هم بازدارنده هستند. در صورت توجه و تقویت آنها، به عوامل پیشبرنده تبدیل میشوند و در صورت بیتوجهی و غفلت از آنها به عوامل بازدارنده تبدیل میشوند. توجه مسئولان و متولیان آموزش و پرورش در وزارتخانه، ادارات کل، مناطق و نواحی و مدیران مدارس میتواند به رفع عوامل بازدارنده و تقویت عوامل پیشبرنده در اجرای موفق برنامة معلم پژوهنده کمک کند.