تأثیر ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک بر ترکیب و تنوع پوششهای درختی در جنگلهای قامیشله مریوان
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ فناوری کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 استادیار دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، اهر، ایران
3 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدۀ فناوری کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد اکولوژی جنگل، دانشکدۀ فناوری کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22059/jfwp.2020.296630.1075چکیده
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک بر تنوع و ساختار پوشش درختی جنگلهای بلوط منطقۀ قامیشله شهرستان مریوان استان کردستان در منطقهای با مساحت 275 هکتار انجام گرفت. به این منظور 90 قطعه نمونۀ 10 آری بهصورت منظم تصادفی پیاده شده و در مرکز هر قطعه نمونه، نمونۀ خاک از عمق صفر تا 30 سانتیمتری برداشت شد. براساس نتایج بهدستآمده، میانگین قطری درختان منطقه، ارتباط مثبت و معنیداری با درصد فسفر، پتاسیم، مادۀ آلی و نسبت کربن به نیتروژن خاک دارد. بین بیشتر ویژگیهای اندازهگیریشدۀ خاک و شاخصهای تنوع زیستی غنا، یکنواختی و تنوع ارتباط معنیداری وجود ندارد و تنها اسیدیتۀ خاک با شاخصهای پیلو و سیمپسون و فسفر با شاخص مارگالف در سطح 05/0 ارتباط منفی و معنیداری دارند. بررسی همبستگی بین درصد حضور گونههای درختی و ویژگیهای خاک منطقه نشان داد که در بین گونههای بررسیشده، بلوط برودار Q. brantii از گونههای دیگر در برابر تغییرات ویژگیهای مختلف خاک حساستر بود. با اینحال نتایج آنالیز رستهبندیها نشان میدهد که ارتباط مستقیمی بین پراکنش و گسترش گونهها با متغیرهای خاک منطقه مشاهده نمیشود. به نظر میرسد افزونبر اثرهای خاک با توجه به نزدیکی این جنگلها به مناطق روستایی میتوان گفت که عوامل انسانی تأثیرگذارترین عامل در شکلگیری ترکیب، تنوع و ساختار گونههای درختی منطقۀ قامیشله است.