شناسایی عوامل بازدارنده رفتارهای غیراخلاقی در سازمان (مورد مطالعه: صنعت پتروشیمی)
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی،دانشکدگان مدیریت،دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی،دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی،دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
یکی از مهمترین چالشهایی که سازمانهای امروزی با آن مواجه هستند، وقوع رفتارهای غیراخلاقی است و در سازمان مورد پژوهش در مقاله حاضر نیز یکی از دغدغههای مدیران جلوگیری از بروز اینگونه رفتارها میباشد. به همین منظور هدف از پژوهش حاضر، شناسایی عوامل بازدارنده رفتارهای غیراخلاقی در یکی از شرکتهای ایرانی صنعت پتروشیمی بوده است. برای دستیابی به این هدف از روش تحقیق کیفی تحلیل مضمونی با رویکرد کینگ و هاروکز استفاده شده که دارای سه مرحله کدگذاری توصیفی، کدگذاری تفسیری و تشکیل مضامین فراگیر میباشد. همچنین به منظور گردآوری دادهها از مصاحبه نیمهساختیافته با مدیران و کارکنان ارشد سازمان مورد مطالعه که با روش نمونهگیری گلولهبرفی انتخاب شدند، بهره برده شده است. حاصل انجام 14 مصاحبه، شناسایی 94 کد توصیفی، 14 کد تفسیری و 4 مضمون فراگیر میباشد. نتایج تحقیق نشان داد که عوامل بازدارنده رفتارهای غیراخلاقی از عوامل فردی و روانشناختی، عوامل بینفردی و گروهی، عوامل زمینهای-سازمانی و عوامل نهادی و محیطی تشکیل شده و مولفههای آن باورها و ارزشهای فردی؛ نگرشها و انگیزههای مبتنی بر اخلاق؛ رفتارهای فردی اخلاقمحور؛ رفتارها و تعاملات جمعی اخلاقمدار؛ الگوها و مربیان رفتاری؛ نگرش و رفتارهای مثبت درونگروهی؛ عدم وجود رفتارهای مخرب سیاسی؛ مدیریت اثربخش و توانمند؛ نظام حمایت، تنبیه و کنترل کارآمد؛ توسعه نظام شفافیت؛ اقدامات و فرآیندهای مؤثر مدیریت منابع انسانی؛ فرهنگ سازمانی اخلاقمدار؛ بستر خانواده، جامعهپذیری و انگیزانندههای اقتصادی-اجتماعی و فرهنگی میباشند.