بررسی اثرات ضدمیکروبی و ترکیبهای شیمیایی اسانس جمعیتهای Thymus fedtschenkoi Ronniger در دو استان سمنان و زنجان
نویسندگان
1 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات گیاهان دارویی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
2 استادیار پژوهشی ، بخش تحقیقات جنگل، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 کارشناس پژوهشی ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
4 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات گیاهان دارویی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
doi
چکیده
در این مطالعه اثرات ضدمیکروبی دو اکسشن از گونه Thymus fedtschenkoi از استانهای زنجان و سمنان بر ضد باکتریهای Escherichia coli، Staphylococcus aureus، Pseudomonas aeruginosa و Bacillus subtilis و قارچ Candida albicans بررسی شد. استخراج اسانس با دستگاه کلونجر و شناسایی ترکیبها با استفاده از دستگاههای GC و GC-MS صورت گرفت. برای بررسی اثرات ضدمیکروبی از روش انتشار از دیسک و روش رقتسازی در لوله استفاده شد. آزمایش اثرات ضدمیکروبی اسانس در قالب طرح فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با دو عامل میکروارگانیسم (عامل اول) و رقت اسانس (عامل دوم) انجام شد. براساس نتایج، بازده اسانس در دو سال برداشت در اکسشن زنجان (95/0 و 73/0 درصد) و اکسشن سمنان (83/0و 86/0 درصد) بود. ترکیبهای عمده در اکسشن زنجان شامل پارا-سیمن، لینالول، تیمول و کارواکرول و در اکسشن سمنان پارا-سیمن، تیمول و کارواکرول بود. نتایج آنالیز واریانس و مقایسه میانگین دادههای ضدمیکروبی نشان داد که اثر نوع میکروارگانیسم و رقت اسانس و اثر متقابل این دو عامل بر میانگین قطر هاله عدم رشد در سطح 1% معنیدار بود. در اکسشن سمنان بیشترین قطر هاله ممانعت از رشد در گونه C. albicans و در رقت یک پنجم اسانس مشاهده شد. میکروارگانیسمهای C. albicans و B. subtilis به اکسشن زنجان و C. albicans به اسانس اکسشن سمنان حساسیت بیشتری از خود نشان دادند. تفاوت در حساسیت میکروارگانیسمها میتواند ناشی از تفاوت در ترکیبهای تشکیل دهنده اسانس و اثرات ضدمیکروبی اجزای تشکیل دهنده آن باشد.