تجربۀ ادراکِ بیششایستگی در سازمان: کاربرد روش تحلیل تمِ بازتابی
نویسندگان
1 دانشیارگروه مدیریت، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
doi
چکیده
این پژوهش بر مفهوم بیششایستگی به عنوان پدیدهای فراگیر در سازمانها توجه و تمرکز دارد. بیششایستگی در قالب فراتر بودنِ دانش، مهارت، تجربه و دیگر شایستگیهای کارکنان از مطالبات شغلیشان تعریف میشود. هدف پژوهش حاضر، فهم و انعکاس تجربه کارکنانی بود که خود را بیششایسته میپنداشتند. بنابراین در این پژوهش، ادراکِ بیششایستگی به مثابه یک مفهوم ذهنی- ادراکی و نه لزوماً عینی مورد واکاوی قرار گرفت. با قرار دادن چند معیار حذفی، 18 نفر از کارکنان شاغل در یکی از سازمانهای دولتی صنعت بانکداری در شهر تهران برای انجام مصاحبه انتخاب شدند. تحلیل دادهها به روش تحلیل تم بازتابی انجام شد. حساسیت تحلیلی، ذهنانگاری و بازتابندگی پژوهشگر، انعطافپذیری نظری و بافتمندی و موقعیتمندی، به عنوان خردمایههایی در توجیه مناسب بودن این روش شرح داده شد. دادهها در شش گام و با بهرهگیری از ابزارهایی مانند نگاشت تماتیک و یادداشتنگاری پژوهشگر تحلیل شدند. چهار تم اصلیِ «بیششایستگی تغییر ایجاد کرده است»، «من بیششایستگی را انتخاب کردهام»، «من بیششایستگی را جبران کردهام» و «گروهی که به رسمیت شناخته نمیشوند»، تمهای تشکیل دهنده تجربه ادراک بیششایستگی در سازمان بودند.