شاخص های اجتماعی موثر در پیدایی و پویایی تمدن نوین اسلامی (به انضمام گزاره هایی از تاریخ اسلام)

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد_ ایران.

doi
10.22034/ksiu.2024.98.37
چکیده

هدف: تحقق تمدن نوین اسلامی مانند هر تمدن بشری، فرایندی متکی بر شالوده‌های اجتماعی است. لذا بازکاوی قواعد حاکم بر جوامع اسلامی با هدف طراحی الگوهای تمدن‌ساز، بدون شناساندن مؤلفه‌های اجتماعی، تلاشی کم‌ثمر خواهد بود. بنابر این، پرسش اصلی نوشتار حاضر این بود که شاخصهای اجتماعی مؤثر در پیدایی و پویایی تمدن نوین اسلامی کدام‌اند؟ روش: این تحقیق با استناد به منابع کتابخانه‌ای و گزارشهای تاریخی، به روش توصیفی- تحلیلی انجام شد. نتیجه‌گیری: دعوت به همبستگی اجتماعی با اتکا بر نگرش توحیدی و به تأسّی از عناصری همچون بازگشت به اسلام ناب، پاسداشت کرامت انسانی، آزاداندیشی و نیل به عدالت اجتماعی، از شاخصهای اجتماعی در پیدایی تمدن نوین اسلامی بود. به علاوه، خوداتکایی مسلمین ذیلِ روحیۀ عزّت‌طلبانه و تحقق امت واحده بر بنیان استقلال با وجود تساهل با ملل دیگر، ضمن عینیّت بخشیدن به مناسبات اجتماعی، پویایی این تمدن متعالی را رقم خواهد زد.