روابط ایران و دژ منطقه ای شورای همکاری خلیج فارس
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه شیراز
2 دکتری تخصصی روابط بین الملل، دانشگاه علوم تحقیقات، اصفهان
doi
چکیده
به موازات پیروزی انقلاب اسلامی در فوریه 1979 بازتاب منطقهای و بینالمللی این انقلاب با توجه به رخداد آن در منطقه حساس خاورمیانه اهمیت یافت. بازتاب این انقلاب برای برخی امیدوار کننده و برای برخی نیز نگرانکننده بود. در این بین کشورهای عربی منطقه که به لحاظ فرهنگی و اقتصادی ایران را رقیب خود میدانستند، درصدد مقابله با تاثیرات احتمالی انقلاب ایران برآمدند. یعنی اگر نمود اصلی برخورد مستقیم اعراب علیه ایران حمله نظامی رژیم عراق به ایران بود، اما نشان اقدام غیرمستقیم کشورهای عربی منطقه، شکلگیری ائتلافی منطقهای با عنوان شورای همکاری خلیج فارس در ماه مه 1981 در شهر ابوظبی امارات متحده عربی بود. البته اگرچه به موازات فاصله گرفتن از شرایط خاص انقلاب اسلامی، روابط ایران و شورای همکاری خلیجفارس دچار تغییر و تحولاتی گردید، اما در ادامه نیز دو طرف و خصوصاً کشورهای عرب منطقه رقابت را بر همکاری ترجیح دادند. با در نظر داشتن این مهم این جستار درصدد است با بهرهگیری از تئوری جامعه امن و نظریه دژ منطقهای الکس جی بلامی، مناسبات ایران و شورای همکاری خلیجفارس را به بوته بحث گذاشته و نشان دهد بر اساس آن، چگونه دولتهای درون شورا، روابط درونی خود را مبتنی بر انگاره جامعه امن تعریف کرده و جمهوری اسلامی ایران را مطابق با انگاره دژ منطقهای بلامی به چشم دگر خود و تهدیدی برای قواعد و هویتهای خود پنداشته اند.
