تحلیل روند بلندمدت تغییرات پوشش گیاهی با استفاده از سری زمانی MODIS-NDVI (مطالعۀ موردی: استان کردستان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگلداری گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشیار، دانشکدۀ علوم جنگل. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22059/jfwp.2019.277944.995
چکیده

در گذر زمان، عامل‌های محیط و انسان سبب تغییرات مثبت و منفی در کمیت و کیفیت پوشش گیاهی شده‌اند؛ این وضعیت در آینده نیز ادامه خواهد داشت. تغییرات زمانی در پوشش گیاهی ممکن است به‌صورت روندهای افزایشی (Greening) یا کاهشی (Browning) باشد. شناخت این تغییرات و تعیین روند آنها در گذشته و آینده می‌تواند راهگشای تصمیم‌سازی برای سیمای سرزمین باشد. بر این اساس، تغییرات زمانی بلندمدت وضعیت پوشش گیاهی در استان کردستان با استفاده از شاخص تفاوت پوشش گیاهی نرمال‌شده (NDVI) در دورۀ زمانی 2000 تا 2017 بررسی شد. در پژوهش پیش رو، سری زمانی NDVI 16روزۀ سنجندۀ MODIS شامل 414 تصویر با اندازۀ پیکسل 250 متر استفاده شد. ابتدا سیستم مختصات تصاویر از Sinusoidal به جغرافیایی تبدیل و یک سری زمانی از 414 تصویر تهیه شد. پس از حذف تغییرات فصلی، تحلیل روند بلندمدت به روش‌های پارامتری رگرسیون حداقل مربعات معمولی و ناپارامتری‌های تیل-سن و من-کندال به‌صورت پیکسل به پیکسل انجام گرفت. نتایج تجزیه‌وتحلیل روند به روش‌های رگرسیون حداقل مربعات معمولی و تیل-سن کاملاً مشابه و بیانگر افزایش ناچیز NDVI و وقوع Greening بسیار ضعیف در طی دورۀ پژوهش بود. براساس تحلیل روند من-کندال، حدود 97 درصد منطقه روند افزایشی و 46/2 درصد روند کاهشی داشت. البته براساس نتایج آزمون معنی‌داری من-کندال، تنها در 12 درصد مساحت استان روند کاهشی یا افزایشی معنی‌دار در سطح 1 درصد و در دیگر بخش‌های استان روند افزایشی بسیار اندک و قابل چشم‌پوشی با شیب رگرسیون بسیار کم (غیرمعنی‌دار) وجود داشت.