حساسیت شاخص های شکل و تحولی مئاندرها به پویایی رودخانه های کوچک (مطالعۀ موردی: رودخانۀ قره سو در کرمانشاه)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی
2 دانش آموختة ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی
doi
10.22059/jphgr.2018.204721.1006850چکیده
برای بررسی وضعیت پویایی موجها و مئاندرهای رودخانة قرهسو مسیر رودخانه در چهار دورة زمانی بر اساس عکسهای هوایی سالهای 1334 و 1346 و تصاویر ماهوارهای IRS سالهای 1383 و 1388 در محیط نرمافزار GIS رقومی شد و فاکتورهای شکل مانند شعاع مئاندرها، طول موج، دامنه، و عرض ساحل طغیانی و شاخصهای تحولی مانند ضریب فعالیت مجرا، میزان جابهجایی عرضی، و مساحت تصرفشده توسط فعالیت مجرا از آنها استخراج شد. نتایج آزمونهای آماری نشان داد که در چهار دورة زمانی هیچ اختلاف معنیداری بین فاکتورهای شکل رودخانه وجود ندارد؛ ولی شاخصهای تحولی و شاخصهای ترکیبی نشان دادند که رود در سه دورة زمانی اول به سمت تعادل ایستا و در دورة چهارم به پویایی تمایل دارد. این شاخصهای تحولی میتوانند با دقت بیشتر به شیوة دیگری نیز استخراج شوند. از دو دوره تصویر ماهوارهای 1386 و 1394 پهنای رود ترسیم شد و ترکیب آنها با دستور یونیون بازههایی از رودخانه را، که دچار تغییرات مساحت و جابهجایی شده بودند، بهدقت نشان داد. در رودخانة قرهسو پویایی رودخانه به بازة مستقیمشده در میاندست رود و همچنین چند بازة پاییندست آن متمرکز شده است.