فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیماری‌های گیاهی به‌ویژه بیماری‌های باکتریایی، قارچی و ویروسی، از برجسته‌ترین موانع حفظ سلامت و عملکرد بهینه محصولات کشاورزی در سطح جهان محسوب می‌شوند که تهدیدی جدی برای امنیت غذایی و پایداری کشاورزی به شمار می‌آیند. در حالی که روش‌های متداول کنترل بیماری‌ها عمدتاً بر مبنای کاربرد وسیع آفت‌کش‌ها و سموم شیمیایی استوار است، نواقص متعدد این روش‌ها شامل عوارض جانبی زیست‌محیطی، افزایش مقاومت پاتوژن‌ها و محدودیت‌های کارایی، ضرورت توسعه رویکردهای نوین و هدفمند را برجسته ساخته است. فناوری ویرایش ژن CRISPR با قابلیت اعمال تغییرات دقیق، پایدار و هدفمند در سطح ژنوم، به‌عنوان ابزاری پیشرو در مهندسی مقاومت گیاهی مطرح شده است. این فناوری توانمندی اصلاح یا حذف ژن‌های حساس به بیماری و تقویت پاسخ‌های دفاعی گیاه از طریق تنظیم فعال مسیرهای مولکولی مرتبط با ایمنی ذاتی و اکتسابی را دارد. مطالعات متعددی نشان داده‌اند که به‌کارگیری CRISPR می‌تواند به طرز چشمگیری مقاومت گیاهان را در برابر طیف گسترده‌ای از پاتوژن‌های باکتریایی، قارچی و ویروسی تقویت کرده و ضمن کاهش تلفات زراعی، بهبود قابل توجهی در عملکرد و کیفیت محصول ایجاد نماید. افزون بر این، به دلیل کاهش وابستگی به سموم شیمیایی، این رویکرد زمینه‌ساز تحقق کشاورزی پایدار، محافظت از تنوع زیستی و سلامت محیط زیست می‌شود. در نهایت، فناوری CRISPR چشم‌اندازی تحول‌آفرین در مدیریت بیماری‌های گیاهی ارائه می‌دهد که می‌تواند نقشی اساسی در توسعه کشاورزی پیشرفته و تضمین امنیت غذایی جهانی ایفا نماید.