نقش طرح تجارت برق نظیر به نظیر در افزایش تولید برق انرژی‌های تجدیدپذیر (مطالعۀ کاربردی در راستای کاهش ناترازی برق)

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران (نویسندۀ مسئول).

2 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.22084/aes.2025.31262.3808
چکیده

در شرایطی که شبکه‌های برق سنتی با مشکلاتی مانند ناترازی انرژی، افزایش مصرف و محدودیت‌های محیط‌زیستی روبه‌رو هستند، مدل‌های غیرمتمرکز انرژی مانند طرح تجارت برق نظیر به نظیر (P2P) می‌توانند راه‌حلی نوین و مؤثر برای افزایش استفاده از منابع انرژی پاک و تجدیدپذیر ارائه دهند. در همین‌راستا این پژوهش به بررسی نقش تجارت برق P2P  در رشد تولید برق خورشیدی در کشورهای منتخب طی دورۀ ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳م. پرداخته است. تأثیر متغیرهای اجرای سیاست P2P، قیمت برق، جمعیت، درآمد سرانه، دمای سالانه، قیمت پنل‌های خورشیدی و شاخص ترکیبی توسعۀ اقتصادی بر تولید برق فتوولتائیک با استفاده از روش داده‌های پانلی پویا و تخمین‌زن گشتاور تعمیم‌یافتۀ (GMM) سیستمی تحلیل شده است. نتایج نشان می‌دهد که سیاست  P2P اثر مثبت و معناداری بر رشد تولید برق خورشیدی داشته و نقش مهمی در توانمندسازی مصرف‌کنندگان و افزایش انگیزۀ سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک ایفا می‌کند. هم‌چنین عوامل اقتصادی و اقلیمی مانند افزایش قیمت برق و دمای هوا نیز به‌عنوان محرک‌های کلیدی در گرایش به نصب پنل‌های خورشیدی شناسایی شده‌اند. یافته‌های این پژوهش ضمن ارائه شواهد تجربی معتبر، راهکارهای سیاستی مشخصی برای کشورهای درگیر با بحران انرژی، از جمله ایران، پیشنهاد می‌دهد.