اثر تسویۀ بدهی دولت بر پایداری مالی سازمان تأمین اجتماعی و متغیرهای کلان اقتصادی در یک مدل DSGE

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد نظری، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).

2 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد نظری، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استادیار گروه اقتصادی نظری، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22084/aes.2025.30172.3741
چکیده

در این پژوهش تلاش خواهد شد که در ابتدا با استفاده از مدل‌های محاسبات اکچوئریال به این مسئله پاسخ داده‌ شود که پایداری مالی سازمان تأمین اجتماعی باتوجه‌به افزایش پرداختی دولت به این سازمان چه تغییری خواهد کرد و سپس پایداری مالی سازمان تأمین اجتماعی در یک مدل تعادل عمومی ارزیابی شود و درنهایت خروجی‌های این دو مدل با استفاده از داده‌های موردنیاز در سال‌های 1395-1401ه‍.ش. با هم مقایسه شوند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ایجاد شوک مخارج‌ دولت و تسویۀ برخی از بدهی‌ها به سازمان تأمین اجتماعی باعث افزایش پایداری مالی سازمان تأمین اجتماعی در مدل محاسبات اکچوئریال خواهد شد؛ چراکه دریافتی‌های سازمان تأمین اجتماعی را افزایش خواهد داد و لذا ارزش روز دارایی‌های سازمان تأمین اجتماعی به نسبت تعهدات به‌روزشده سازمان تأمین اجتماعی افزایش خواهد یافت. اما الگوی DSGE نشان می‌دهد که تغییرات دارایی‌های به‌روزشدۀ سازمان تأمین اجتماعی تغییرات چندانی نخواهد نمود از طرفی تعهدات به‌روزشده صندوق نیز کاهش خواهد یافت و درنهایت پایداری مالی افزایش می‌یابد. درنهایت می‌توان نتیجه گرفت که پرداخت بدهی دولت به سازمان تأمین اجتماعی اثرات مطلوبی بر پایداری مالی سازمان تأمین اجتماعی دارد، ولی این افزایش به میزانی نخواهد بود که مدل‌های مرسوم محاسبات اکچوئرال برآورد می‌کنند و هم‌چنین هرچند گذرا است، ولی شوک‌هایی به برخی متغیرهای کلان وارد می‌کند که باید در سیاست‌گذاری دولت لحاظ شود و حتی هزینه‌های نهایی تولید را نیز افزایش می‌دهد.