تجمع فلزات سنگین در برگ و پوست درخت کاج تهران (Pinus eldarica) در فواصل مختلف کمربند سبز بزرگراه یزد

نویسندگان

1 استادیار دانشکدۀ منابع طبیعی و کویرشناسی دانشگاه یزد

2 دانشجوی دکتری بیابان‌زدایی دانشکدۀ منابع طبیعی و کویرشناسی دانشگاه یزد

3 دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی و کویرشناسی دانشگاه یزد

doi
10.22059/jfwp.2018.266634.963
چکیده

هدف از تحقیق حاضر، بررسی کارآیی درخت کاج تهران در کاهش آلاینده‌های فلزات سنگین موجود در محیط، از طریق تعیین غلظت فلزات سنگین در برگ و پوست درخت کاج تهران و مقایسه آن با گردوغبارریزشی می‌باشد. بعد از آماده-سازی نمونه‌های غبار ریزشی و گیاهی با استفاده از روش هضم اسید مقدار عناصر سنگین موجود در عصاره آنها با استفاده از دستگاه جذب اتمی اندازه‌گیری شد. طبق نتایج بدست آمده مقدار فلزات آهن، منگنز، روی و سرب در گردو غبار رسوب کرده در تله‌های رسوبگیر دارای بیشترین مقدار بودند و کمترین میزان مربوط به فلز کادمیم بود. اثرات متقابل فاصله از بزرگراه و غلظت فلزات سنگین در برگ و پوست درخت کاج تهران معنی‌دار شد (01/0(p≤ . غلظت فلزات کادمیم، کبالت، آهن و نیکل با افزایش فاصله از بزرگراه به دلیل وزش بادهای چند جهته و وجود سایر منابع آلاینده در منطقه افزایش داشت. تجزیه و تحلیل همبستگی پیرسون بین فلزات سنگین موجود در غبار ریزشی و درخت کاج تهران نشان داد که مقدار این عناصر در درخت کاج تهران با گردوغبار ریزشی همبستگی معنی‌داری دارد. نتایج بدست آمده نشان داد که پوست درخت کاج تهران با مقدار شاخص انباشت فلزات برابر با 18/7261 میلی‌گرم بر کیلوگرم توانایی بیشتری در جذب همزمان فلزهای مختلف نسبت به برگ‌های آن دارد بنابراین انتظار می‌رود مقدار قابل توجهی از فلزات سنگین توسط درختان کاج موجود در کمربند سبز بزرگراه یزد جذب گردد. واژه‌های کلیدی: شاخص انباشت فلزات، غبار ریزشی، فلزات سنگین، کاج تهران