تأثیر تعاملی حقوق مالکیت و تحقیق‌و توسعه بر بهره‌وری کل عوامل تولید

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).

2 کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، گروه اقتصاد دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

doi
10.22084/aes.2025.31417.3819
چکیده

بهره‌وری کل عوامل تولید به‌عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی رشد اقتصادی بلندمدت و نشان‌دهندۀ کارایی استفاده از نهاده‌های تولید در فرآیند تولید است. بهبود بهره‌وری کل عوامل تولید نه‌تنها منجر به رشد اقتصادی پایدار می‌گردد، بلکه نقش بسیار تعیین‌کننده‌ای در افزایش قدرت رقابت‌پذیری بین‌المللی ایفا می‌کند؛ بدین‌ترتیب، ارتقاء بهره‌وری کل عوامل تولید به‌عنوان موتور محرکۀ رشد اقتصادی پایدار، همواره یکی از دغدغه‌های اصلی سیاست‌گذاران و پژوهشگران اقتصادی بوده است. این پژوهش با تمرکز بر نقش انباشت تحقیق‌وتوسعۀ داخلی، سرریز فناوری ازطریق تحقیق‌وتوسعه شرکای تجاری، سرمایۀ انسانی، حقوق مالکیت و آزادی اقتصادی، درپی تبیین سازوکارهای مؤثر بر بهره‌وری کل عوامل تولید کشورهای منتخب درحال توسعه در بازۀ زمانی 2022-2011م. است. براساس یافته‌های تحقیق، متغیرهای انباشت تحقیق‌وتوسعۀ داخلی تأثیر مثبت و بی‌معنا و سرریز تحقیق‌وتوسعۀ خارجی، حقوق مالکیت و آزادی اقتصادی اثر مثبت و معناداری بر بهره‌وری عوامل تولید داشته‌اند؛ هم‌چنین اثر تعاملی حقوق مالکیت و تحقیق‌ و توسعۀ داخلی بر بهره‌وری کل عوامل تولید نیز مثبت و معنادار بوده است.