بررسی و تحلیل بزرگ‌ترین موانع تولید و سرمایه‌گذاری در ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.

2 مربی گروه اقتصاد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه اقتصاد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).

4 مربی گروه کسب‌و‌کار، پژوهشکدۀ مطالعات توسعۀ جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.

doi
10.22084/aes.2025.30611.3773
چکیده

با وجود پس‌انداز فراوان در کشور، عدم تبدیل آن  به سرمایۀ مولد اقتصادی و افزایش مستمر تولید ملی یکی از مشکلات ساختاری کشور است. مسائلی هم‌چون اشتغال ناقص و بیکاری عوامل تولید، بهره‌وری اندک، فقر و مانند آن، به‌همین‌دلیل ایجاد شده‌ است. شناخت فضای سرمایه‌گذاری کشور که هدف این مطالعه است، می‌تواند به برنامه‌ریزی برای تبدیل پس‌انداز به سرمایه مؤثر باشد. در این پژوهش با استفاده از روش «پیمایش بنگاه» بانک جهانی و با استفاده از پرسش‌نامۀ آن، مسائل فضای سرمایه‌گذاری از نگاه بنگاه‌های اقتصادی کشور شناسایی، دسته‌بندی و با متوسط کشورهای تحت بررسی و متوسط منطقه‌، مقایسه شده‌اند. در این پیمایش ابعادی چون: مقررات و مالیات، فساد، تأمین مالی، زیرساخت‌ها، نوآوری و فناوری، تجارت، نیروی کار، جرم، بخش غیررسمی، جنسیت، ویژگی‌های بنگاه، پرسش از بزرگ‌ترین مانع از نظر بنگاه و عملکرد بنگاه، مورد بررسی قرارگرفته ‌است. نتایج این پیماش گویای آن است که: در بیشتر مؤلفه‌های شاخص‌های برآوردشدۀ وضعیت ایران در مقایسه نامناسب‌تر است؛ هم‌چنین نزدیک به 44% بنگاه‌ها مهم‎ترین مانع را تأمین مالی، 15% بی‌ثباتی سیاسی و 7% آن‌را نرخ مالیات دانسته‌اند که جمعاً نزدیک به 65% موانع سرمایه‌‌گذاری را تشکیل می‌دهد و ضرورت تمرکز سیاست‌ها بر آن‌را تأکید می‌کند.