مدل‌سازی رفتار پس‌انداز خانوارهای شهری ایران: شواهدی از رگرسیون چندکی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22084/aes.2025.30565.3770
چکیده

در این مطالعه از منظر خرد رفتار پس‌انداز خانوارهای شهری مدل‌سازی شده است. نمونۀ آماری شامل داده‌های یک‌سال هزینه-درآمد خانوار شهری می‌باشد. از آنجایی که رفتار پس‌انداز در دهک‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد، روش برآورد مدل عبارت است از: روش شبه پارامتریک چندکی. مدل تحقیق شامل 19 متغیر است که از ویژگی‌های خانوار استخراج شده. نتایج نشان می‌دهد مهم‌ترین عامل مؤثر بر نرخ پس‌انداز، درآمد افراد است. هرچه درآمد فرد بیشتر باشد نرخ پس‌انداز بالاتر است؛ اما برای افراد با نرخ پس‌انداز پایین این تأثیر بیشتر و برای دهک‌های بالایِ نرخ پس‌انداز تأثیر درآمد کاهش می‌یابد. آزمون ضرایب حاکی از اختلاف دهک‌ها و درنتیجه صحت روش چندکی است. طبق نتایج، سطح تحصیلات بالا، حضور افراد سالمند، بعد خانوار، متأهل بودن، مستأجر بودن و داشتن خودرو شخصی، نرخ پس‌انداز فرد را کاهش می‌دهد. رابطۀ سن با نرخ پس‌انداز تابع درجۀ سه است. مقدار حداقل این تابع در اوایل جوانی بوده، از آن به‌بعد تا 90سالگی صعودی است. این موضوع به‌نوعی مؤید فرضیۀ چرخه زندگی است. هیچ شواهدی بر تأثیر جنسیت بر نرخ پس‌انداز مشاهده نشد؛ هم‌چنین برازش مدل و ضرایب نشان می‌دهد مدل تحقیق رفتار پس‌انداز در دهک پایین‌تر نرخ پس‌انداز را بهتر از دهک‌های بالا مدل‌سازی کرده است؛ هم‌چنین به‌منظور بررسی استحکام نتایج، چهار مدل معرفی شد که نتایج آن‌ها یافته‌های محوری تحقیق را دوباره تأیید می‌کنند.