قابلیت‌های تولید نانوساختار سیلیسی از کلش برنج

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد گروه چوب و کاغذ، واحد سوادکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، سوادکوه

2 دانشیار گروه چوب و کاغذ، واحد ‌سوادکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، سوادکوه

3 استادیار، گروه پالایش زیستی، دانشکدۀ مهندسی فناوری های نوین، دانشگاه شهید‌بهشتی، زیراب، سوادکوه

doi
10.22059/jfwp.2018.261146.943
چکیده

هرساله حجم بسیار زیادی از کلش برنج پس از استحصال برنج به­دلیل نبود استفادۀ مشخص سوزانده می‌شود، درحالی که امکان استفاده از این ضایعات برای تولید محصولاتی با ارزش­ افزودۀ زیاد با در نظر گرفتن مفهوم پالایش زیستی وجود دارد. این تحقیق با­ هدف بررسی استخراج سیلیس از کلش برنج Oryza Sativa var Indica به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ضایعات کشاورزی و تعیین قابلیت‌های آن برای تولید نانوساختار سیلیس انجام گرفت. بعد از شست‌وشو، خشک کردن و آسیاب کردن نمونه‌ها، بعضی از آنها به­صورت جداگانه در شرایط اسید‌شویی اسید سولفوریک و اسید کلریدریک با غلظت 5/0 مولار و به‌مدت 30 دقیقه (با هم زدن یکنواخت) قرار گرفتند. سپس مقدار سیلیس نمونه‌های اسید‌شویی‌شده و نمونه‌های بدون اسیدشویی در کوره با حرارت‌های 800،700،600،500 و900 درجۀ سانتی‌گراد به‌مدت دو ساعت اندازه‌گیری شد. نتایج طیف­سنجی پراش انرژی پرتو ایکس و فلورسانس پرتو ایکس، بیانگر وجود حداکثری سیلیس در خاکستر حاصل از کلش برنج بوده است. نتایج طیف‌سنجی‌ها نشان داد که درصد خلوص سیلیس در نمونه‌های با اسیدشویی، از نمونه‌های بدون اسیدشویی بیشتر است؛ این مقدار در نمونه‌های اسید کلریدریک بیش از 96 درصد بود. نتایج بررسی روبشی­گسیل ­میدانی با میکروسکوپ الکترونی نیز متوسط اندازۀ نانوسیلیس کروی 30 نانومتر را برای نمونه‌های بدون اسیدشویی و کمتر از 12 نانومتر را برای نمونه‌های اسیدشویی‌شده تأیید کرد.