نقش آمریکا در تفرقه افکنی در ایران 1320-1332ه.ش/1941-1953م
نویسندگان
1 دانشیار تاریخ دانشگاه اصفهان
2 کارشناس ارشد تاریخ، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
چکیده
جنگ جهانی دوم نتایجی همچون سامان یافتن اقتصاد آمریکا، تضعیف قدرت انگلیس، و توجه دولتهای قدرتمند به ایران، به دلیل موقعیت استراتژیک و منابع نفتی را به همراه داشت که برای ایران به بی ثباتی در همه زمینهها منجر شد. در 1941-1953/1320-1332، آمریکا و انگلیس با حمایت از دولتهایی همچون قوام و رزمآرا، توسط سیا، بدامن، و عناصر وابسته با انواع اقدامات فرهنگی، به ایجاد تفرقه افکنی درگروه های مبارز پرداختند. در جریان ملی شدن صنعت نفت و تا زمانی که نیروهای ملی-مذهبی به رهبری آیت الله کاشانی و دکتر مصدق با هدف بیگانه ستیزی متحد بودند، آنها نتوانستند به اهداف خود برسند؛ اما تفرقة بین آنها باعث شد، آمریکا، دو رقیب بین المللی را از تسلط بر ایران کنار زند و سرانجام با کودتای 28مرداد1332/1953 ایران را تحت نفوذ خود درآورد. هدف: بررسی نقش آمریکا در تفرقه افکنی و بحران آفرینی در دورة زمانی1320-1332/1941-1953 میباشد. فرضیة پژوهش: «سیاست تفرقه افکنی بین گروهها و نهادهای ایرانی ابزاری مؤثر برای رسیدن آمریکا به اهدافش در سالهای مورد بحث بود». یافته های پژوهش: با کودتای 28 مرداد، آمریکا توانست رقبای بین المللی اش را کنار بزند و بر ایران مسلط شود. با توجه به این موضوع می توان نتیجه گرفت که تفرقه افکنی توسط مخالفان، یکی از کم هزینه ترین و درعین حال مؤثرترین ابزار برای رسیدن به اهداف است.