شناسایی مؤلفه های شایستگی مدرسان در محیط یادگیری الکترونیکی بر مبنای رویکرد سازنده گرایی

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور

2 دانشگاه پیام نور

doi
10.22034/irphe.2022.705233
چکیده

در پژوهش حاضر به­ منظور شناسایی شایستگی‌های مدرسان در محیط یادگیری الکترونیکی بر مبنای رویکرد سازنده­ گرایی از طرح‌های تحقیق آمیخته از نوع اکتشافی استفاده شد. پژوهش به دو روش کیفی از نوع سنتزپژوهی مضمونی و روش کمّی از نوع پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه آثار منتشر شده در این حوزه از سال 1992 تا سال 2019 میلادی در شش پایگاه اطلاعاتی معتبر و نمونه مورد بررسی شامل 30 سند بود. در بخش کمّی تعداد 135 نفر از مدرسان الکترونیک رشته علوم ­تربیتی و روانشناسی دانشگاه پیام نور کل کشور به ­دلیل دسترسی محقق و با استفاده از جدول کرجسی و مورگان به ­عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. بر اساس مؤلفه­ های به ­دست آمده در بخش کیفی و به ­منظور اعتبارسنجی آن، پرسشنامه 41  گویه ­ای تنظیم شد. نتایج حاصل از گردآوری داده­ ها پس از تنظیم و تلخیص با استفاده از آزمون ­های آماری به کمک نرم ­افزارهای نسخه 8/8 LISREL و SPSS 19 تجزیه و تحلیل شد. برای تأیید روایی محتوایی ابزار پژوهش از خبرگان امر و به­ منظور تعیین روایی سازه ابزار اندازه ­گیری از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. پایایی ابزار با ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. بر اساس یافته­ های حاصل از سنتزپژوهی مؤلفه ­های شایستگی‌های سازنده­ گرایی مدرسان در محیط یادگیری الکترونیکی به ­عنوان مضمون اصلی دارای چهار مضمون راهنمای سازنده ­گرا، مربی سازنده ­گرا، طراح سازنده­ گرا و همکار سازنده ­گرا بود. بعد راهنمای سازنده­ گرا شامل سه مؤلفه الگوسازی، ارتقای مهارت‌های تفکر انتقادی و ارتقای مهارت‌های حل مسئله، بعد مربی سازنده ­گرا شامل سه مؤلفه مربی شناختی، بازخورد دهنده و برانگیزاننده، بعد طراح سازنده­ گرا دارای سه مؤلفه مهارت طراحی محتوا، سازماندهی و استفاده از ابزارهای تعاملی و مشارکتی در طراحی و بعد همکار سازنده ­گرا دارای چهار مؤلفه مهارت پویایی کلاس، اشتراک دانش، مذاکره اجتماعی و تشکیل گروه بود. بر اساس یافته ­های کمّی شاخص‌های برازش تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول همسو بودن گویه ­ها با سازه نظری و تأیید تحلیل عاملی را نشان داد. همچنین تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم مضامین سازمان ­دهنده نشان داد که مؤلفه های ذکر شده در تبیین واریانس سازه اصلی نقش داشتند. یافته ­های تحقیق را می ­توان در طراحی محیط­ های یادگیری الکترونیکی مبتنی بر رویکرد سازنده ­گرایی و همچنین برای بهبود برنامه ­های توسعه شغلی مدرسان  استفاده کرد.