طراحی مدل مفهومی بین‌المللی‌سازی صنعت خودرو در ایران

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، گروه مدیریت، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، پردیس دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 دانشیار گروه مدیریت، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران (نویسندۀ مسئول).

4 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22084/aes.2025.29788.3716
چکیده

هدف مطالعۀ حاضر، طراحی مدل مفهومی بین‌المللی‌سازی صنعت خودرو کشور است. بدین‌منظور، از رویکرد آمیخته در این مطالعه استفاده شد؛ در همین راستا، داده‌ها و اطلاعات موردنیاز برای بخش کیفی تحقیق، از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15نفر از مدیران بخش صادرات ایران خودرو و سایپا، خبرگان و صاحب‌نظران صنعت خودرو کشور که به روش هدفمند گلولۀ ‌برفی انتخاب شده بودند، جمع‌آوری شد؛ سپس به‌منظور تجزیه‌وتحلیل مصاحبه‌ها، از روش تحلیل مضمون استفاده شد. درنهایت 15مضمون اصلی شامل: صنعت خودروسازی، صادرات، وضعیت اقتصاد داخلی، وضعیت اقتصادی کشور هدف، سرمایۀ انسانی، زنجیرۀ تأمین، تعامل با خودروسازان جهانی، داشتن مزیت رقابتی، تحقیق و توسعه، دولت، سرمایه‌گذاری خارجی، تأمین مالی، انعقاد قراردادهای تجاری مناسب، تولید در کشور هدف و استاندارد جهانی به‌عنوان عوامل کلیدی مؤثر بر بین‌المللی‌سازی صنعت خودرو کشور مشخص شدند؛ سپس از مدل‌سازی ساختاری تفسیری برای مشخص شدن ارتباط 15متغیر با یک‌دیگر و نیز بین‌المللی‌سازی صنعت خودرو کشور استفاده شد. در بخش کمّی تحقیق نیز، به‌منظور سنجش میزان اثرگذاری هر یک از متغیرها، از رویکرد معادلات ساختاری بهره گرفته شد؛ بدین‌منظور، اطلاعات مورد نیاز از طریق توزیع 200پرسشنامه در میان اعضای نمونۀ به‌دست آمد؛ سپس تجزیه‌و‌تحلیل‌های معادلات ساختاری نشان‌داد که تمامی عوامل از معنی‌داری مناسبی برخوردار هستند. درنهایت، مدل مفهومی بین‌المللی‌سازی صنعت خودرو، به‌عنوان نتیجۀ اصلی این پژوهش معرفی شد. با توجه به مدل مذکور، برای بین‌المللی‌سازی صنعت خودرو، توجه به تمامی 15عامل شناسایی‌شده و برنامه‌ریزی دقیق درخصوص هر یک از آن‌ها، توصیه می‌شود.