فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تورم در چند دهۀ اخیر به یکی از موضوعات مهم در اقتصاد ایران تبدیل شده و این پرسش مطرح می­‌شود که چه عاملی موجب تداوم در بالا بودن قیمت‌­ها شده است. پژوهش حاضر با نگاهی متفاوت به عوامل تشکیل‌دهندۀ تورم، موضوع بخش نامولد اقتصاد و بحران ارزی و اثرگذاری آن‌­ها بر تورم در دورۀ 1401-1370 را مورد بررسی قرار داده است. در این‌راستا، از روش اقتصادسنجی PCA برای ترکیب متغیرها، فیلتر هودریک پرسکات برای شناسایی بحران ارزی و روش ARDL برای برآورد مدل­‌های پژوهش استفاده شده است. با توجه به نتایج، سهم اقتصاد زیرزمینی از تولید ناخالص داخلی دارای اثر مثبت بر تورم بوده و  با افزایش 1% آن، تورم 25/0 واحد افزایش پیدا می‌­کند؛ هم‌چنین افزایش یک واحدی سفته‌بازی منجر به رشد 14% تورم می‌گردد. متغیر مربوط به بحران ارزی دارای بیشترین اثر نسبت به دیگر متغیرها بوده و ضریب 63/17 آن اثبات می‌­کند وجود بحران ارزی در یک‌سال، موجب رشد بیش از 17 واحد تورم در ایران می‌گردد. نقدینگی نیز ازطرفی موجب افزایش قیمت دارایی شده و از طرفی دیگر، رشد آن رشد تورم را درپی دارد؛ لذا این نتیجه مطابق با نظر کسانی است که ادعا می‌­کنند تورم یک پدیدۀ پولی است. از آنجا که عاملین بخش نامولد و بحران ارزی در ایران، بیشترین نقش در ایجاد تورم دارند؛ پیشنهاد می‌­شود، مدیران کشور جهت کاهش تورم با ارائه­ بسته‌های سیاستی فعالیت‌­های غیررسمی را محدود کرده و از ایجاد بحران ارزی جلوگیری کنند.