سنجش تعاملات دانشگاه، صنعت، دولت و جامعه در مقالات علمی حوزۀ مهندسی برق و الکترونیک ایران با رویکرد مدل مارپیچ چهارگانه

نویسندگان

1 دانشگاه یزد

2 دانشگاه یزد

doi
10.22034/irphe.2022.705229
چکیده

راه­ اندازی نظام ملی نوآوری در بسیاری از کشورها از جریان ایده­ ها و مهارت­ ها میان دانشگاه ­ها و مراکز تحقیقاتی و بخش­ های اقتصادی جامعه حاصل می‌شود. توجه به ارتباط بین دانشگاه، دولت، صنعت و سایر ارکان در جریان تولید علم و فناوری به طرح الگوهای مارپیچ چندگانه منجر شده است؛ الگویی که بر اساس رهیافت اطلاعات متقابل و آنتروپی اطلاعات به‌دست ‌آمده قادر به سنجش تعاملات دانشگاه، دولت، صنعت و سایر بخش ­ها و نهاد­ها در سنجش میزان تبدیل علم به فناوری ‌‌است. در این پژوهش تعاملات دانشگاه، صنعت، دولت و جامعه بین ­المللی در مقالات علمی حوزۀ مهندسی برق و الکترونیک در ایران با رویکرد مدل مارپیچ چهارگانه سنجیده شد. جامعۀ‌ آماری مقالات حوزۀ مهندسی برق و الکترونیک در ایران بود که طی سال‌های 2010 تا 2019 در پایگاه وب آو ساینس نمایه شده‌اند و تعداد 19802 رکورد را پوشش می‌داد. طبق یافته ­ها بالاترین شاخص T دانشگاه-صنعت-دولت-جامعه بین ­المللی در سال 2017  بوده و در سال 2011 این شاخص روندی منفی داشته است. نتایج پژوهش نشان داد که به‌طورکلی، تولیدات علمی حوزۀ مهندسی برق و الکترونیک در ایران از نظر همکاری و تعامل بین ارکان مدل در طول دوره ده­ساله مورد مطالعه با نوسان زیادی همراه بوده است و وضعیت تعامل بین ارکان مدل چهارگانه مطلوب نیست. بر این اساس، تغییر سیاست‌های علم و فناوری و اتخاذ راهبردهای پژوهشی و صنعتی مناسب برای توسعه تعاملات بین ارکان مذکور در کشور ایران باید به‌عنوان ضرورت مورد بحث قرار گیرد.