تأثیر توزیع مجدد نسبی بر سرمایهگذاری در کشورهای عضو اوپک
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران (نویسندۀ مسئول)
doi
10.22084/aes.2024.29010.3676چکیده
توزیع درآمد و نابرابریهای حاصل از آن معمولاً از جنبۀ مسائل عدالت اجتماعی موردتوجه و بحث بسیاری از جوامع بوده است؛ همینامر باعث ارائه راهحلهای کوتاهمدت جهت رفع مشکل گردیده است و همیشه سعی میگردد تا عواملی که موجب بهوجود آمدن انحراف در توزیع درآمد میشوند، مورد شناسایی قرار گیرند؛ بهدلیل اینکه با شناسایی عوامل مؤثر بر توزیع درآمد امکان حرکت و گام برداشتن در جهت دستیابی به هدف تحقق عدالت اجتماعی محقق میشود. مطالعات بسیاری درخصوص توزیع درآمد و نابرابری اقتصادی انجامشده است و یکی از شاخصهایی که برای اندازهگیری نابرابری درآمد استفاده میشود، ضریب جینی است؛ اما با توجه به اینکه مالیاتها بهعنوان یک ابزار مهم در بهبود توزیع درآمد محسوب میشوند، محاسبۀ ضریب جینی براساس درآمد پس از پرداخت مالیاتها میتواند به تصویر دقیقتری از توزیع درآمد جامعه و پیامدهای آن منجر شود. وجود درآمد حاصل از نفت، توجه دولتهای برخوردار از این موهبت را به مالیات بهعنوان منبع درآمد دولت و ابزاری برای بهبود توزیع درآمد کاهش داده است. ازطرفی، افزایش سرمایهگذاری نیازمند تجهیز پسانداز است که خود تحتتأثیر توزیع درآمد قرار میگیرد؛ از اینرو، مطالعۀ حاضر به بررسی تأثیر توزیع مجدد نسبی برسرمایهگذاری در کشورهای عضو اوپک را در فاصلۀ سالهای 2001 تا 2021م. با بهرهگیری از تکنیک گشتاورهای تعمیمیافته میپردازد. یافتههای مطالعه نشان میدهد که افزایش شاخص توزیع مجدد نسبی و افزایش نابرابری درآمدی، تأثیر منفی و معناداری بر سرمایهگذاری در سالهای مورد بررسی دارد. با توجه به این نتایج، میتوان نتیجه گرفت که مالیاتها و پرداختهای انتقالی بهعنوان ابزارهای توزیع درآمد، میتوانند سرمایهگذاری را تحریک کنند؛ بنابراین، ارائه سنجش مناسبی از نابرابری درآمدی میتواند به درک صحیحتر و تدوین سیاستهای کارآمد در جهت برابری درآمد کمک کند.