تحلیل اثر جهانیشدن بر رفاه اقتصادی در ایران: با تأکید بر ابعاد و اجزای جهانیشدن
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، گروه اقتصاد نظری، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
3 دانشیار گروه اقتصاد انرژی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
4 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، گروه اقتصاد نظری، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22084/aes.2024.28403.3637چکیده
عوامل زیادی رفاه را تحتتأثیر قرار میدهد که جهانیشدن ازجمله آن است. جهانیشدن ابعاد و لایههای متعددی دارد که از میان آنها، ابعاد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دارای اهمیت ویژهای است. در این پژوهش از شاخص جهانیشدن KOF استفاده شده است که از سه بُعد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تشکیل میشود و هر کدام از ابعاد نیز دارای دو جزء عملکردی و قانونی است. در این مطالعه، نخست رفاه اقتصادی با شاخص ترکیبی رفاه محاسبه شد؛ سپس در قالب چهار الگو تأثیر هر کدام از ابعاد جهانیشدن و اجزاء آنها بر رفاه اقتصادی ایران با رهیافت خودرگرسیونی با وقفههای توزیعی در بازۀ سالهای ۱۳۹۹-۱۳۵۸ مورد بررسی و آزمون قرار گرفت. نتایج در بلندمدت حاکی از آن است هر سه بُعد جهانیشدن (اقتصادی، سیاسی و اجتماعی) با اثری مثبت بر رفاه اقتصادی همراه است. هر دو جزء عملکردی و قانونی از جهانیشدن اقتصادی و سیاسی اثری مثبت بر رفاه اقتصادی دارد. اگرچه جزء قانونیِ جهانیشدن اجتماعی تأثیر مثبت بر رفاه اقتصادی دارد ولی جزء عملکردی آن با اثر معناداری بر رفاه اقتصادی همراه نیست. یافتۀ دیگر آنکه، رشد اقتصادی و درآمد سرانه با اثری مثبت و تورم با اثری منفی بر رفاه اقتصادی همراه است.
