بررسی رابطۀ بین متغیرهای کلان اقتصادی و نرخ تورم در ایران: کاربرد روش همدوسی موجک، موجک MODWT و علّیت گرنجر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22084/aes.2022.26524.3481
چکیده

بررسی تحولات اقتصادی ایران طی پنج دهۀ گذشته نشان‌داده که اقتصاد ایران همواره دارای نرخ تورم بالا بوده است. از این‌رو بررسی عوامل مؤثر بر تورم در کشور اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطۀ بین متغیرهای کلان اقتصادی شامل: نقدینگی، پایۀ پولی، درآمدهای نفتی، کسری بودجه، رشد اقتصادی و نرخ تورم در ایران در بازۀ زمانی 1399-1370 است. برای این‌منظور از دو رویکرد ترکیب رویکرد موجک گسسته حداکثر هم‌پوشان - علّیت گرنجر و همدوسی موجک مبتنی‌بر رویکرد موجک پیوسته استفاده شده است. مزیت استفاده از رویکرد موجک این است که امکان تجزیه و تحلیل متغیرها را در دو بُعد زمان و فرکانس فراهم می‌کند. نتایج تحلیل دو رویکرد نشان‌داد در کوتاه‌مدت درآمدهای نفتی موجب افزایش تورم شده است. نتایج تحقیق در بلندمدت نشان‌داد نرخ تورم باعث افزایش رشد نقدینگی می‌شود. هم‌چنین در بلندمدت درآمدهای نفتی عامل تورم است و در کوتاه‌مدت نرخ تورم یک عامل اثرگذار بر نرخ رشد کسری بودجه بوده است. بررسی تحلیل اختلاف فاز در سری زمانی رشد اقتصادی و تورم نشان‌داد در بلندمدت رشد اقتصادی همراه با نفت و تورم غیرهم‌فاز هستند؛ به عبارت دیگر، رشد اقتصادی همراه با نفت و تورم در یک جهت حرکت نکرده‌اند.