تحلیل اثر تورم بر بیکاری در استانهای ایران: رهیافت اقتصادسنجی فضایی
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری توسعۀ اقتصادی، گروه اقتصاد و مدیریت، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران.
doi
10.22084/aes.2023.27865.3594چکیده
تورم یکی از موضوعات اصلی در اقتصاد کلان و یکی از دغدغههای اصلی بسیاری از کشورها است. در سالهای اخیر وجود تورم شتابان بهدلیل تحریمهای اقتصادی و عدم تزریق درآمدهای نفتی موجب تضعیف عملکردهای متغیرهای کلان ازجمله افزایش نرخ بیکاری و سرریز اثرات آن بر تمامی استانهای کشور علیالخصوص استانهای توسعهنیافته و فقیر شده است؛ بنابراین، لازم است عوامل مؤثر در جهت کنترل، ثبات نرخ تورم و کاهش مزمن نرخ بیکاری مورد بررسی قرار گیرد. از اینرو، هدف پژوهش حاضر، تحلیل اثر فضایی تورم بر بیکاری در استانهای ایران با رویکرد اقتصادسنجی فضایی طی بازه زمانی 99-1385 است. پیش از تخمین مدل فضایی، با استفاده از آزمونهای وابستگی تشخیصی فضایی موران، جری سی و F فضایی اثرات سرریز فضایی برای الگوی خودرگرسیون فضایی مورد تأیید قرار گرفت. براساس نتایج بهدست آمده، نرخ تورم و اثرات مجاورت آن، اثرات منفی و معنیداری بر نرخ بیکاری استانهای موردمطالعه دارد. با توجه به سایر نتایج، مشاهدهشده است که تولید ناخالص داخلی و اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای (عمرانی) و لگاریتم سرمایۀ انسانی تأثیر مثبت و معناداری بر کاهش نرخ بیکاری دارند؛ درحالیکه، نرخ دستمزد، دارای رابطۀ منفی و معنیداری با کاهش نرخ بیکاری استانها دارند. حرکت همزمان در جهت راستای ثبات نرخ تورم و افزایش میزان اشتغال با هدف افزایش توان رقابتی تولید برای استانهای کمتر توسعهیافته و فقیر پیشنهاد میگردد.
