توان سنجی گفتمان های جنبش دانشجویی ایران معاصر

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده تحقیقات اسلامی

doi
چکیده

جنبش دانشجویی دو دهه پس از تأسیس اولین دانشگاه در ایران پا به عرصة مبارزه سیاسی نهاد. ناکامی­های مستمر جنبش دانشجویی در مواجهه با پهلوی دوم، باعث شد از یک سو، دائماً در حال گفتمان­سازی باشد و از سوی دیگر، همواره ظرفیت هر یک را برای کامیابی در مبارزه بسنجد. سؤال اصلی این است که جنبش دانشجویی چه تحولی را در عرصة گفتمان­سازی و جایگزینی گفتمان­های رقیب، تجربه کرد؟ دستیابی به دال­های مرکزی، عناصر و مؤلفه­ها، قابلیت­های دسترسی، وجوه از جاشدگی و نیز خصایص گفتمان­های رقیب از دیگر پرسش­های این مقاله است. به نظر می­رسد که نظریه گفتمان می­تواند راه­هایی را بگشاید تا پاسخ به سؤالات مذکور هویدا گردد. فرضیة این مقاله آن است که با مطالعة جنبش دانشجویی با یک روش نوین(نظریة گفتمان) وجوه تازه­ای از این جنبش را آشکار نماید. آشکار شدن روند و نوع جابه­جایی دال­های مرکزی، نوسان در قابلیت­های دسترسی و اعتبار و تغییر مستمر در عناصر و مؤلفه گفتمان­های دانشجویی از یافته­های مقاله حاضر است، به علاوه، ناتوانی جنبش دانشجویی در گفتمان­سازی و بهره­گیری از گفتمان­های بیرون دانشگاه، لزوم بهره­گیری از گفتمان حاکم بر جامعه در گفتمان­سازی نوین دینی دانشجویی، از دیگر یافته­های این نوشتار است.