تأثیر رشد جمعیت بر رشد اقتصادی با فرض درونزایی همزمان جمعیت و تکنولوژی
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی انرژی، مجتمع آموزش عالی لارستان، لارستان، ایران.
doi
10.22084/aes.2023.28321.3633چکیده
با بررسی صورتگرفته، اکثر مطالعات در ادبیات موضوع، بهطور خاص بر تغییرات جمعیتی برونزا تمرکز دارند. تنها در تعداد محدودی از مطالعات تغییرات جمعیتی درونزا فرض شده است. در الگوی بسط داده شده در این پژوهش علاوهبر اینکه جمعیت در الگوی رمزی بهصورت درونزا فرض شده است، سطح تکنولوژی نیز به صورت یک تابع سیگموید تابعی از جمعیت است و عملاً با این فرض تکنولوژی نیز درونزا میباشد. پس از بسط الگوی رشد درونزای رمزی با وجود رشد جمعیت و تکنولوژی درونزا بهصورت همزمان به حل مسأله دینامیکی، (تشکیل تابع بلمن و حل بهینه این تابع هدف) پرداخته و نرخ رشد جمعیت بهینه در حالت پایا محاسبه شده است. با توجه به فروض درنظر گرفته نرخ رشد بهینۀ جمعیت برای اقتصاد ایران حدود 2% برآورد شده است. با توجه به دادههای 1346-1401 میانگین بلندمدت رشد اقتصادی تحققیافته برای اقتصاد ایران 5/3% (براساس دادههای تولید ناخالص داخلی به قیمت ثابت سال 1395) و رشد جمعیت تحققیافته 2% محاسبه شده است. این درحالی است که با نرخ رشد بهینۀ جمعیت بلندمدت 2% در سال برای اقتصاد ایران باید نرخ رشد بهینه بلندمدت اقتصادی 3/4 محقق گردد. این اختلاف رشد اقتصادی تحققیافته و بهینه میتواند بهدلیل تأثیرپذیری کم تکنولوژی از جمعیت باشد که کارایی نیروی کار را کاهش داده و باعث اختلاف رشد اقتصادی بهینه و تحققیافته شده است.