بهینه سازی محیط کشت به منظور کالوس‌زایی .Taxus baccata L و .Nutt Taxus berevifolia در شرایط درون‌شیشه‌ای

نویسندگان

1 دانشیار بیوتکنولوژی گیاهی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات پنبه کشور، گرگان

2 استادیار دانشکده علوم پایه، گروه شیمی، دانشگاه گلستان، گرگان

3 کارشناس ارشد گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 دانشیار گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22059/jfwp.2017.111443.561
چکیده

تاکسول یکی از مؤثرترین داروهای ضد سرطان است که در درمان طیف گسترده­ای از سرطان­ها مورد استفاده قرار می­گیرد. کشت بافت سرخدار منبع جایگزین مناسبی برای تهیه تاکسول و سایر تاگزان­های وابسته به آن است. یکی از روش­های تولید متابولیت­های ثانویه در شرایط درون شیشه­ای در گیاهان کالوس­زایی است. تحقیق حاضر با هدف بررسی محیط کشت پایه و غلظت‌های هورمونی به­منظور کالوس‌زایی دو گونۀ سرخدار (Taxus baccataو Taxus berevifolia) به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام گرفت. به­منظور بهینه‎سازی شرایط رشد کالوس، قطعات جداکشت ساقه در سه نوع محیط کشت پایۀWPM ، MS، B5و تحت تأثیر تنظیم‌کننده‌های رشد 2,4-D با غلظت‌های 1، 2 و 4 میلی­گرم در لیتر در ترکیب با کینتین با غلظت 1/0، 2/0 و 3/0 میلی­گرم در لیتر بررسی شد. نتایج نشان داد که بیشترین درصد کالوس‌زایی (3/57 درصد) ریزنمونه‌های ساقه در محیط WPM و غلظت هورمونی 2 میلی­گرم در لیتر 2,4-D و 2/0 میلی‎گرم در لیتر کینتین صورت گرفت. کمترین درصد کالوس‎زایی (3/22 درصد) در محیط کشت MS انجام گرفت و محیط کشت  B5در وضعیتی بین این دو قرار داشت. همچنین استفاده از غلظت‌های کم تنظیم‌کننده‌های رشد نسبت به غلظت‌های بیشتر، تأثیر بیشتری بر متغیر کالوس­‎زایی در ریزنمونه‌های ساقۀ دو گونۀ سرخدار داشت.