بررسی آثار نامتقارن شاخصهای اقتصاد باز بر ضریب جینی دهکهای درآمدی در ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.22084/aes.2023.28462.3643چکیده
هدف این پژوهش تحلیل تأثیر شاخصهای اقتصاد باز شامل باز بودن اقتصادی و سرمایهگذاری مستقیم خارجی بر توزیع درآمد در ایران طی سالهای 1374 تا 1398 میباشد. برای اینمنظور از رگرسیون فازی با ضرایب نامتقارن استفاده شده است. دلیل استفاده از آن انعطافپذیری بسیار بالا در تحلیل است. برای هر دهک درآمدی، مدلی بهینه برآورد میشود که تأثیر شاخصهای اقتصاد باز را بر ضریب جینی دهکهای درآمدی نشان میدهد. نتایج بیانگر آن است که متوسط تأثیر سرمایهگذاری مستقیم خارجی بر ضریب جینی دهکهای درآمدی صفر یا بسیار کوچک است و نابرابری را کاهش میدهد. اما حداکثر تأثیر سرمایهگذاری مستقیم خارجی بر ضریب جینی دهکهای درآمدی افزایش یافته است که منجر به نابرابری در توزیع درآمد میشود. این موضوع بهدلیل نبود برنامهها و سیاستهای مناسب در اقتصاد است تا بتوان از فرصت سرمایهگذاری مستقیم خارجی برای کاهش نابرابری استفاده کرد. همچنین نتایج نشان میدهد که حداکثر تأثیر درجۀ باز بودن اقتصادی بر ضریب جینی دهکهای درآمدی صفر است، به این معنی که درجۀ باز بودن اقتصادی باعث افزایش نابرابری نمیشود؛ بنابراین بهمنظور تقویت یا تضعیف روابط خارجی باید میزان یارانۀ پرداختی به هر یک از دهکهای درآمدی و زیرساختهای موردنیاز برای جذب سرمایهگذاری خارجی را فراهم کرد؛ همچنین اقداماتی را برای اخذ مقدار بهینۀ مالیات از دهکهای درآمدی فراهم میکند.