بررسی سرمایه‌گذاری خصوصی و دولتی بر رشد بخش سلامت در ایران: رویکرد رگرسیون گسستۀ لاجیت چندگانه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، زنجان، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ابهر، ابهر، ایران

doi
10.22084/aes.2023.27372.3552
چکیده

هدف مطالعۀ حاضر بررسی سرمایه‌گذاری خصوصی و دولتی بر رشد بخش‌سلامت در ایران است. برای این‌منظور، مدل با رویکرد لاجیت چندگانه و براساس داده‌های سال‌های 1398-1360 مورد بررسی قرار گرفت. براساس نتایج مدل؛ با افزایش یک درصدی سرمایه‌گذاری خصوصی، رشد بخش سلامت 4% افزایش می‌یابد. هم‌چنین با افزایش یک درصدی سرمایه‌گذاری دولتی، رشد بخش سلامت 7% افزایش می‌یابد. از بین عوامل اقتصادی، رشد اقتصادی و نرخ بهره، به ترتیب منجر به افزایش 11% و 3% و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، نرخ ارز، نرخ تورم، به ترتیب منجر به کاهش 5%، 15% و 9% رشد بخش سلامت می‌شوند. از بین عوامل اجتماعی، نرخ باسوادی منجر به افزایش 21% و میزان ابتلا به ایدز منجر به کاهش 4% رشد بخش سلامت می‌شوند. از بین عوامل محیطی، نرخ‌جمعیت (نرخ شهرنشینی) منجر به افزایش 0.3% رشد بخش سلامت می‌شود. هم‌چنین بنابر مدل تعریف شده و بررسی اثرات نهایی، شاخص مخارج‌سلامت و شاخص بهداشتی (امید به زندگی)، با رشد بخش‌سلامت مرتبط‌ هستند و افزایش این دو شاخص سبب رشد سلامت در ایران می‌شود. توجه به نقش حاکمیتی در سرمایه‌گذاری‌های بخش دولتی و سودآوری سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی، ایجاد زمینه‌های مساعد برای دعوت و بهره‌برداری بهینه از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، توجه به نقش آموزش و تحصیلات با توجه به تأثیر مثبت آن بر رشد سلامت و هم‌چنین پررنگ کردن نقش آموزش و ارائه خدمات‌درمانی جدید و رایگان به بیماران مبتلا به ایدز، از پیشنهادهای این پژوهش در ارتقاء بخش سلامت در ایران است.